Five schoolchildren, mixed girls and boys, sit talking in a classroom

Ymchwiliad ar sut mae ysgolion yn monitro’r defnydd o ataliaeth

Crynodeb

Ym mis Chwefror 2020 lansiom ymchwiliad i sut mae ysgolion yn monitro a chofnodi’u defnydd o ataliaeth, yn dilyn gofidion eang am ei ddefnydd a’r diffyg data oedd ar gael. Bydd yr ymchwiliad yn dod i ben cyn diwedd 2020 ond mae wedi’i ohirio dros dro tra bod yr ysgolion wedi cau yn ystod y pandemig coronafeirws. 

Beth yw ataliaeth?

Gweithred yw ataliaeth â’i diben yw cyfyngu ar symudedd, hawliau a/neu ryddid unigolyn i weithredu’n annibynnol.

Gall ataliaeth gynnwys ffurfiau corfforol, mecanyddol a chemegol o reoli, gorfodi ac ynysu dan orfodaeth, y gellir hefyd eu galw’n ‘ymyriadau ffrwyno’.

Am ragor o wybodaeth, gweler ein fframwaith hawliau dynol ar gyfer ataliaeth.

Am yr ymchwiliad

Bydd ein hymchwiliad yn canfod a yw ysgolion cynradd, uwchradd ac addysg arbennig yng Nghymru a Lloegr yn casglu gwybodaeth ac os ydyn nhw, a ydyn nhw’n ei ddefnyddio i lywio unrhyw welliannau ar sut maen nhw’n defnyddio ataliaeth?

Rydym am ddeall:

  1. I ddeall a yw a sut mae ysgolion cynradd, uwchradd ac anghenion arbennig yng Nghymru a Lloegr yn casglu a defnyddio data ar eu defnydd o ataliaeth ac ymyriadau ffrwyno.
  2. Yr hyn y gall ysgolion ddysgu gan leoedd sydd yn rheolaidd yn cofnodi, monitro a dadansoddi’r data hwn a’i ddefnyddio i wneud newidiadau i’w hymagweddau

Byddwn yn casglu ystod o dystiolaeth i’n galluogi i ddeall y mater hwn, gan gynnwys:

  • Siarad ag ysgolion i ddeall os a sut maen nhw’n cofnodi’r defnydd o ataliaeth ac ymyriadau ffrwyno ac os ydyn nhw, sut maen nhw’n defnyddio’r wybodaeth hon
  • Casglu astudiaethau achos o ystod o sefyllfaoedd lle bo ataliaeth ac ymyriadau ffrwyno ar blant yn cael ei gasglu’n rheolaidd a lle maen nhw’n defnyddio’r wybodaeth honno i newid eu hymagwedd.

Ymchwiliadau yw un o’n pwerau o dan y Ddeddf Cydraddoldeb. Gallan nhw ein helpu i ganfod mwy am gydraddoldeb a hawliau dynol o fewn sector penodol, neu o ran achos arbennig.

Pam rydym yn cynnal yr ymchwiliad hwn

I ddeall os yw ataliaeth neu ymyriadau ffrwyno’n cael eu defnyddio’n briodol yn yr ysgol ac i bwysleisio pa mor bwysig yw hi i fonitro a chofnodi’u defnydd.

Nid oes dyletswydd gyfreithiol ar ysgolion i gofnodi achosion o’r fath, ac yn ei sgil ceir diffyg tryloywder a data ar sut gaiff ei ddefnyddio.

Mae angen data ystyrlon i helpu ysgolion wella eu hymarferion i sicrhau bod hawliau plant a phobl ifanc dan eu gofal yn cael eu hamddiffyn.

Byddwn hefyd yn edrych ar sefydliadau sydd yn casglu a defnyddio data i archwilio os oes unrhyw ddysg o ran eu hymagweddau a ellid ei ddefnyddio yn yr ysgol.

Gwybodaeth bellach

Os oes unrhyw gwestiynau gennych am yr ymchwiliad, neu os hoffech gyflwyno tystiolaeth gerbron yr ymchwiliad ar sail ein cylch gorchwyl, cysylltwch ag EHRCSchoolRestraintInquiry@equalityhumanrights.com 

Diweddarwyd ddiwethaf: 07 Jul 2020