Two office workers Two office workers

A yw Prydain Yn Decach?

A yw Prydain Yn Decach?

Yr adolygiad mwyaf erioed yn datgelu lefelau o gynnydd tuag at gydraddoldeb yng Nghymru, Lloegr a'r Alban dros y pum mlynedd diwethaf

Mae'r adolygiad mwyaf cynhwysfawr erioed i'w gyflawni ar gynnydd tuag at wella amddiffyniad o gydraddoldeb a hawliau dynol ar draws Prydain wedi ei gyhoeddi heddiw. Mae'n datgelu er bod bywyd i rai yn decach yn ystod y pum mlynedd diwethaf, i eraill mae cynnydd wedi arafu ac i rai mae bywyd wedi gwaethygu mewn sawl ffordd. Pobl ifanc sydd wedi dioddef y cwymp mwyaf mewn incwm a chyflogaeth o unrhyw grŵp ac maent nawr yn wynebu rhwystrau mwy i gyflawni annibyniaeth economaidd a llwyddiant nag yr oeddynt bum mlynedd yn ôl.

Dengys Ai yw Prydain yn Decach?  sut mae statws economaidd-gymdeithasol, oed, ethnigrwydd a ffactorau eraill yn effeithio ar y canlyniadau ar gyfer gwahanol grwpiau o bobl ar wahanol gyfnodau o'u bywydau.

Mae'r adroddiad yn cynnwys casgliadau penodol i Gymru. Bydd y rhain yn cael eu crynhoi mewn adroddiad ar Gymru, i'w gyhoeddi yn Rhagfyr eleni.

Ymysg heriau a chasgliadau allweddol yr adroddiad sy'n benodol i Gymru mae:

Cau bylchau cyrhaeddiad mewn addysg

  • Cyflawnodd 16.8% o ddisgyblion gydag Anghenion Addysgol Arbennig (AAA) o leiaf 5 TGAU ar A* - C o gymharu â 63.2% o ddisgyblion heb AAA yn 2013.

Annog recriwtio, datblygu a gwobrwyo teg mewn cymdeithas

  • Mae gan bobl Fwslimaidd y gyfradd gyflogaeth isaf ymysg pob grŵp crefyddol.

Gwella amodau byw mewn cymunedau cydlynol

  • Yn 2013, roedd 23% o oedolion yn byw islaw 60% o incwm canolrifol cyffredinol, wedi costau tai. Mae hyn yn codi i 35.3% o bobl 16 i 24 oed a 37.7% o bobl o leiafrif ethnig.

Annog cyfranogiad democrataidd a sicrhau mynediad at gyfiawnder

  • Mae diffyg cynrychiolaeth ar gyfer menywod ar bob lefel mewn gwleidyddiaeth yng Nghymru, gyda dim ond 27% o gynghorwyr yn fenywaidd.

Gwella mynediad at wasanaethau iechyd meddwl

  • Mae rhai plant yn dal i gael eu rhoi ar wardiau oedolion mewn ysbytai.

 Atal cam-drin, esgeulustod a chamdriniaeth mewn lleoliadau gofal a chadw

  •  Yn llawer rhy aml, mae'r amgylchiadau o amgylch marwolaethau mewn lleoliadau cadw yn cynnwys troseddu ar hawliau dynol pobl.

 Ddiddymu trais, aflonyddu a cham-drin

  •  Adroddodd tua 1 o bob 5 o bobl o leiafrif ethnig eu bod yn profi gwahaniaethu, aflonyddu neu gam-drin yn y 12 mis yn flaenorol.

 

Heddiw mae'r Comisiwn yn lansio'r ymgynghoriad cyhoeddus ar ei Gynllun Strategol ar gyfer 2016-19. Bydd hyn yn casglu barnau ar sut yw'r ffordd orau i'r comisiwn ddiogelu a hyrwyddo cydraddoldeb a hawliau dynol. Cynhelir digwyddiadau ymgynghori yng Nghymru yn Nhachwedd a Rhagfyr.

 

Meddai Ann Beynon, Comisiynydd Cymru y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol:

Dengys yr adroddiad hwn ein bod wedi sicrhau cynnydd tuag at gydraddoldeb i rai pobl mewn rhai meysydd o fywyd. Fodd bynnag, mae nifer o bobl yn dal i fynd yn angof. Mae pobl ifanc wedi dioddef yn arbennig dros y pum mlynedd diwethaf, gyda bywyd yn waeth iddynt o ran sawl agwedd. Mae mynediad at gyfleoedd yn dal i fod yn anodd i'w sicrhau i rai grwpiau, megis pobl anabl a phobl o gefndiroedd tlotach. ‘Mae'r adroddiad yn amlygu salwch meddwl fel her allweddol. Her arall yw gwella amodau byw mewn cymunedau i ddelio ag anghydraddoldeb arwyddocaol mewn amodau tai a safonau byw. Meysydd eraill sy'n galw am welliant arwyddocaol yw atal cam-drin, esgeulustod a chamdriniaeth mewn lleoliadau gofal a chadw a dileu trais, aflonyddu a cham-drin yn y gymuned. ‘Mae gennym gyfleoedd i sicrhau cynnydd yng Nghymru a byddwn yn cyhoeddi adroddiad Cymru ym mis Rhagfyr. Rydym eisiau gweld pleidiau gwleidyddol yn ymateb i'r heriau a osodwyd gan y dystiolaeth a gyflwynir gennym. Mae gan y Comisiwn rôl allweddol o ran sicrhau bod ein tystiolaeth yn ysgogi newid, ond mae gan bawb ran bwysig i'w chwarae o ran cyflawni Cymru decach.

Nodiadau i Olygyddion

Crynodeb Gweithredol

Darllenwch fwy am yr ymgynghoriad Cynllun Strategol

Diweddarwyd ddiwethaf: 01 Jul 2016