A busy crowded street A busy crowded street

Monitro a hyrwyddo cytuniadau’r CU

Un o dasgau craidd y Comisiwn fel Sefydliad Hawliau Dynol Cenedlaethol (NHRI) yw monitro cydymffurfiad y DU â saith cytuniad hawliau dynol y Cenhedloedd Unedig (CU) mae wedi eu llofnodi a’u cadarnhau. Y saith cytuniad hyn yw:

  • Cyfamod Rhyngwladol ar Hawliau Sifil a Gwleidyddol (ICCPR)
  • Cyfamod Rhyngwladol ar Hawliau Economaidd, Cymdeithasol a Diwylliannol (ICESCR)
  • Confensiwn Rhyngwladol ar Ddiddymu Pob Math o Wahaniaethu ar Sail Hil (CERD)
  • Confensiwn ar Ddiddymu Pob Math o Wahaniaethu yn erbyn Menywod (CEDAW)
  • Confensiwn yn erbyn Arteithio a Thriniaeth Greulon, Annynol neu Ddiraddiol Arall (CAT)
  • Confensiwn ar Hawliau’r Plentyn (CRC)
  • Confensiwn ar Hawliau Personau ag Anableddau a’i Brotocol Opsiynol (CRPD)

Er na all y gyfraith orfodi’r hawliau a gynhwysir yn y cytuniadau hyn yn llysoedd y DU, maent yn cyflwyno rhwymedigaethau cyfrwymol o dan gyfraith ryngwladol. Trwy gadarnhau’r cytuniadau, mae’r DU wedi addo sicrhau bod ei deddfau a pholisïau domestig yn cydymffurfio â hwy. Mae hyn yn golygu y gall y Comisiwn, y Senedd a chymdeithas sifil ddal y Llywodraeth i gyfrif yn ôl telerau’r cytuniadau. Mae’r DU yn ymrwymedig i sicrhau y gall pawb fwynhau’r hawliau economaidd, cymdeithasol a diwylliannol maent yn eu cynnwys dros gyfnod o amser (proses mae’r CU yn ei galw’n ‘gyflawniad cynyddol’).

Gwneir y gwaith monitro ffurfiol o rwymedigaethau’r DU ynghylch cytuniadau gan y corff Cytuniad CU perthnasol. Mae’r Comisiwn yn cefnogi hyn trwy archwilio perfformiad y Llywodraeth ar draws y cytuniadau ac adrodd wrth y CU yn yr hyn a elwir ‘adroddiadau cysgod’.

Hefyd gall sefydliadau cymdeithas sifil gyflwyno ‘adroddiadau cysgod’ a mae’r Comisiwn yn cefnogi cymdeithas sifil i ddeall a defnyddio’r cytuniadau i wella atebolrwydd y Llywodraeth.

Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Feb 2018