Cam 4 Archwiliad Cyflog Cyfartal: Achosion gwahaniaethau cyflog rhwng y rhywiau

Canllaw Aml Dudalen

I bwy mae'r dudalen hon?

  • large organisations (50 or more employees)

Y gwledydd y mae'n berthnasol iddynt?

    • Prydain Fawr flag icon

      Prydain Fawr

Efallai y bydd eich archwiliad cyflog cyfartal yn datgelu gwahaniaethau arwyddocaol rhwng cyflogau (sy'n cynnwys buddion cytundebol) dynion a menywod yn gwneud gwaith cyfartal. Os felly, mae angen i chi nodi pa agweddau o'ch system gyflog sy'n achosi'r gwahaniaethau – a pham. 

Yn gyffredinol, mae unrhyw wahaniaethau o 5% neu fwy, neu unrhyw wahaniaethau mynych o 3% neu fwy, yn gofyn am ymchwiliad. Nid yw hyn yn ddiffiniol, ac nid yw'n golygu nad yw gwahaniaethau eraill yn arwyddocaol neu eich bod wedi eich diogelu rhag cymryd achosion cyflog cyfartal yn eich erbyn. Fodd bynnag, mae patrymau o'r fath yn fan cychwyn da i chi eu hystyried.

Gall gwahaniaeth arwyddocaol o fewn band cyflog cyfartal – yn ddibynnol ar natur benodol beth fyddwch chi'n ei ganfod – alw am ymchwiliad pellach o fewn y grŵp hwnnw.

Dylech wirio'r polisïau ac arferion cyflogau sy'n pennu cyflog sylfaenol. Gall hyn gynnwys cyflog cychwynnol, gwasanaeth, cynnydd cyflog, amddiffyniad cyflog a ffactorau'r farchnad.

Mae angen gwirio hyn o ddau safbwynt:

  • sut mae'r rhain yn cael eu rhoi ar waith yn ymarferol, ac
  • yr effaith ystadegol ar ddynion a menywod. 

Mae rhai rhesymau cyffredin dros y rhan fwyaf o wahaniaethau cyflog rhwng y rhywiau, fel arfer oherwydd diffygion yn y system gyflog. 

Dysgwch ragor am systemau cyflog.

Sut mae polisïau ac ymarferion cyflog yn effeithio ar gyflog mewn gwirionedd sydd yn cyfri, nid y bwriad y tu ôl iddynt.

Awgrym defnyddiol:Pan fyddwch yn chwilio am esboniadau am unrhyw wahaniaethau mewn cyflog, canolbwyntiwch ar yr agweddau hynny o'ch polisïau ac arferion cyflogau sy'n effeithio, neu wedi effeithio, ar grwpiau o gyflogeion. Er enghraifft, amddiffyn cyflogau a roddwyd i grŵp o gyflogeion ar ôl ymarfer adraddio.

Yna gwiriwch unrhyw wahaniaethau ym mhob un o elfennau cyflog eraill, gan gynnwys:

  • cyflog yn gysylltiedig â pherfformiad
  • cyflog orau gweithio
  • buddion

Os ydych chi'n canfod gwahaniaethau arwyddocaol yn y symiau cyfartalog a dderbyniwyd, dylech hefyd adolygu'r polisïau ac arferion sy'n dylanwadu ar y rhain, megis cymhwysedd ar gyfer lwfansau, neu'r lefelau o lwfansau a delir.

Unwaith eto, y modd mae polisïau ac arferion cyflog a buddion yn effeithio ar gyflogau yn ymarferol sy'n bwysig, nid y bwriad tu ôl iddynt.

 

Yna rhaid i chi asesu a yw'r achos yn ymwneud â rhyw ac a allai gyfiawnhau'r gwahaniaeth mewn cyflog dan y gyfraith.

I gyfiawnhau'r gwahaniaeth mewn cyflog, bydd rhaid i chi brofi bod y gwahaniaeth mewn cyflog neu amodau cytundebol oherwydd ffactor sydd:

  • ddim byd i ymwneud â gwahaniaeth mewn rhyw
  • y gwir reswm dros y gwahaniaeth mewn cyflog ac nid yn ffug nac yn esgus
  • yn achosi'r gwahaniaeth mewn cyflog rhwng y fenyw a'i chymharydd
  • yn faterol: hynny yw, yn arwyddocaol a pherthnasol, ac
  • os yw'n creu anfantais benodol i fenywod o gymharu â dynion, y gellir ei gyfiawnhau'n wrthrychol.

Dysgwch ragor am ffactorau perthnasol  

Mae'r mater o beth sy'n cyfateb i gyfiawnhad cyfreithlon teg o wahaniaeth cyflog yn faes cymhleth. Mae'n dibynnu ar yr amgylchiadau manwl ac unigol ym mhob sefydliad, yn ogystal ag ar gyfraith achos cyflog cyfartal. Mae’n bwysig dogfennu’ch cyfiawnhad dros unrhyw wahaniaethau cyflog. Os oes unrhyw amheuon, dylech gael cyngor cyfreithiol. 

Ymwrthodiad

Er y gwnaed pob ymdrech i sicrhau bod y cyngor hwn yn gywir a chyfoes, nid yw’n sicrhau y gallech chi amddiffyn yn llwyddiannus yn erbyn hawliad am gyflog cyfartal. Dim ond llysoedd neu dribiwnlysoedd a all gynnig dehongliadau awdurdodol o’r gyfraith.

Diweddarwyd ddiwethaf: 03 Sep 2020

Cysylltwch â Acas am ragor o wybodaeth

Os ydych yn ymwneud ag anghydfod cyflogaeth neu’n ceisio gwybodaeth ar hawliau a rheolau cyflogaeth, gallwch gysylltu â’r Gwasanaeth Cynghori, Cymodi a Chyflafareddu (Acas):

www.acas.org.uk/helplineonline

Rhadffôn: 0300 123 1100 (8yb-8yh Llun i Wener a 9yb-1yh Sadwrn)

Gwasanaeth Cyfnewid Testun: 18001 0300 123 1100.