Cam 3 Archwiliad Cyflog Cyfartal: Casglu data cyflogau

Canllaw Aml Dudalen

I bwy mae'r dudalen hon?

  • large organisations (50 or more employees)

Y gwledydd y mae'n berthnasol iddynt?

    • Prydain Fawr flag icon

      Prydain Fawr

Casglu a chymharu data cyflogau i nodi unrhyw fylchau

Wedi i chi nodi pa gyflogeion sy'n gwneud gwaith cyfartal, bydd angen i chi gymharu gwybodaeth cyflogau i nodi unrhyw fylchau. Cyn i chi ddechrau dadansoddi eich data, fodd bynnag, mae'n allweddol ei fod yn cael ei wirio'n drylwyr i weld a yw'n gyflawn a chywir.

Mae hefyd yn ddefnyddiol i gael darlun ystadegol o'r gweithlu a gynhwysir yn eich archwiliad cyn dechrau dadansoddi. Gallai hyn eich tywys o ran ble i ffocysu'r archwiliad. Byddai gwybodaeth gyffredinol yn cynnwys:

  • dosbarthiad rhyw yn ôl grwpiau gradd/gwaith cyfartal
  • staff gwrywaidd a benywaidd yn ôl oed a hyd gwasanaeth, a
  • staff rhan-amser yn ôl rhyw ac yn ôl gradd.

Dadansoddi cyflog

Nesaf, bydd angen i chi ddadansoddi'r cyflog ar gyfer cyflogeion gwrywaidd a benywaidd ym mhob categori gwaith cyfartal.

I wneud hyn:

  1. Cyfrifwch y cyflog sylfaenol cyfartalog a chyfanswm y cyflog cyfartalog, yna cyfrifo'r gwahaniaeth rhwng y cyflog cyfartalog a chyfanswm cyflog menywod a dynion ar gyfer pob grŵp gwaith cyfartal.
  2.  Cymharwch fynediad i a'r symiau a dderbyniwyd ar gyfer pob elfen gyflog. 

Mae nifer o ffyrdd gwahanol o gyfrifo enillion cyfartalog:

  • Mae defnyddio'r canolrif fel mesur o enillion cyfartalog yn dueddol o gael ei effeithio llai gan nifer fechan o enillwyr mawr iawn (sy'n gallu sgiwio dosbarthiad enillion).
  • Fodd bynnag, gall defnyddio'r canolrif helpu i gipio gwahaniaethau ar draws y dosbarthiad (e.e. dangos fod llawer o fenywod ar y pen enillion isel neu lawer o ddynion ar y pen enillion uchel).

Yn ymarferol, mae manteision i gyflwyno'r canolrif a'r cyfartaledd gyda'i gilydd wrth ddisgrifio cyflog cyfartalog, er y dylai hyn gynnwys nodiadau clir sy'n esbonio sut y cyfrifwyd hyn

Cofiwch, oni bai fod cyfiawnhad gwirioneddol dros wahaniaeth mewn cyflog nad yw'n  ymwneud o gwbl â rhyw deiliad y swydd, mae gan ddynion a menywod yn gwneud gwaith cyfartal hawl i gyflog cyfartal.

Ymwrthodiad

Er y gwnaed pob ymdrech i sicrhau bod y cyngor hwn yn gywir a chyfoes, nid yw’n sicrhau y gallech chi amddiffyn yn llwyddiannus yn erbyn hawliad am gyflog cyfartal. Dim ond llysoedd neu dribiwnlysoedd a all gynnig dehongliadau awdurdodol o’r gyfraith.

Diweddarwyd ddiwethaf: 03 Sep 2020

Cysylltwch â Acas am ragor o wybodaeth

Os ydych yn ymwneud ag anghydfod cyflogaeth neu’n ceisio gwybodaeth ar hawliau a rheolau cyflogaeth, gallwch gysylltu â’r Gwasanaeth Cynghori, Cymodi a Chyflafareddu (Acas):

www.acas.org.uk/helplineonline

Rhadffôn: 0300 123 1100 (8yb-8yh Llun i Wener a 9yb-1yh Sadwrn)

Gwasanaeth Cyfnewid Testun: 18001 0300 123 1100.