Five schoolchildren, mixed girls and boys, sit talking in a classroom

Ymchwiliad ar sut mae ysgolion yn monitro’r defnydd o ataliaeth

Ein camau

Cynhaliom ymchwiliad i ganfod sut mae ysgolion yng Nghymru a Lloegr yn monitro, cofnodi a dadansoddi’u defnydd o ataliaeth.

Yr hyn y mae hwn yn ei gwmpasu

Gwnaeth ein hymchwiliad fwrw golwg ar ysgolion cynradd, uwchradd ac addysg arbennig yng Nghymru a Lloegr. Casglom amrywiaeth o dystiolaeth i’n helpu i ddeall:

  1. a yw a sut mae’r ysgolion hyn yn casglu, cofnodi a defnyddio data ar eu defnydd o ataliaeth ac ymyriadau ffrwyno.
  2. yr hyn y gall ysgolion ddysgu gan leoedd sydd yn rheolaidd yn cofnodi, monitro a dadansoddi’r data hwn a’i ddefnyddio i wneud newidiadau i’w hymagweddau

 Lawr lwytho'r cylch gorchwyl, 87KB (Word)

Beth yw ataliaeth?

Gweithred yw ataliaeth â’i diben yw cyfyngu ar symudedd, hawliau a/neu ryddid unigolyn i weithredu’n annibynnol.

Gall ataliaeth gynnwys ffurfiau corfforol, mecanyddol a chemegol o reoli, gorfodi ac ynysu dan orfodaeth, y gellir hefyd eu galw’n ‘ymyriadau ffrwyno’.

Am ragor o wybodaeth, gweler ein fframwaith hawliau dynol ar gyfer ataliaeth.

Pam rydyn ni’n ymwneud ag ef?

Dechreuom ein hymchwiliad yn dilyn pryderon eang am ddefnydd ataliaeth yn yr ysgol. Nid oes cyfraith yn gofyn i ysgolion gofnodi’r achosion hyn, ac o ganlyniad ceir diffyg tryloywder a data ar sut y defnyddir ataliaeth.

Ymchwiliadau yw un o’n pwerau o dan y Ddeddf Cydraddoldeb. Gallant ein helpu i ganfod mwy am gydraddoldeb a hawliau dynol mewn sector arbennig neu am broblem benodol.

Y canlyniad

Canfuom y dylid monitro, cofnodi a dadansoddi ataliaeth yn yr ysgol yr un mor fanwl â gwaharddiadau ysgol, i roi dealltwriaeth well o:

  • sut, lle, pam a phryd y defnyddir ataliaeth
  • sut y gellir lleihau’i ddefnydd

Er bod rhai ysgolion yn gwneud eu gorau glas i gefnogi’u disgyblion, mae angen mwy o gymorth arnynt i ddeall:

  • beth yw ataliaeth
  • yr hyn y dylent gofnodi
  • sut all dadansoddi helpu cefnogi disgyblion a staff

Canfuom hefyd nad yw llawer o ysgolion yn cael eu cefnogi gyda’r diogelwch sylfaenol sydd ei angen i ddiogelu plant. Gallai hyn eu rhoi mewn perygl o beidio ag ateb Dyletswydd Cydraddoldeb y Sector Cyhoeddus.

Rydym wedi cyhoeddi adroddiad am ein canfyddiadau, gan gynnwys ein hargymhellion ar gyfer newid.

Rydym hefyd wedi creu astudiaethau achos o ymarfer da y gall ysgolion eu defnyddio.

Diweddarwyd ddiwethaf: 07 Jul 2021