Ysgrifennydd Cartref wedi’i herio am dorri budd-daliadau i Geiswyr Lloches yn yr Alban

Cyhoeddwyd: 02 Jun 2016

Mae’r Comisiwn yn yr Alban wedi ymyrryd mewn achos yn herio’r Swyddfa Gartref yn Llys y Sesiwn yr wythnos hon. Gofynnir i’r Llys i asesu a yw’r Ysgrifennydd Cartref wedi methu ystyried effaith toriadau ei hadran o ran taliadau cymorth i geiswyr lloches ar deuluoedd un rhiant.

Mae’r achos yn ymwneud â theulu o geiswyr lloches a’i ganolfan yn Glasgow. Mae Ms Okolo a’i thri phlentyn, 15, 10 a 5 mlwydd oed, wedi dioddef 27% o ostyngiad yr wythnos yn eu taliadau cymorth yn sgil toriadau budd-daliadau’r Swyddfa Gartref. Mae’n debygol y bydd gan yr achos effaith ehangach ar benderfyniadau o ran taliadau yn ymwneud â’r amcangyfrif o 3,000 o geiswyr lloches yn yr Alban a’r amcangyfrif o 35,000 ohonynt ledled y Deyrnas Unedig.  

Dyma gyfle prin i’r llysoedd yn yr Alban asesu a yw’r Swyddfa Gartref wedi cydymffurfio â dyletswydd cydraddoldeb y sector cyhoeddus a ph’un ai a yw’r polisi yn gwahaniaethu tuag at grŵp neilltuol – mamau sengl, yn yr achos hwn.

Meddai Lynn Welsh, Pennaeth Cyfreithiol yn y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol yn yr Alban:

“Mae’r achos hwn yn codi cwestiynau pwysig ynglŷn â chyfreithlondeb lefel y cymorth sy’n cael ei ddarparu ar gyfer y rheini sy’n ceisio lloches yn y wlad hon. Y cwestiwn i’r llys fydd a yw penderfyniad yr Ysgrifennydd Cartref i leihau cymorth i geiswyr lloches yn y modd hwn yn gydnaws â chyfraith cydraddoldeb a hawliau dynol.

Mam sengl yw Ms Okolo yn magu tri o blant, ac mae rhaid iddi nawr oroesi gyda 27% o ostyngiad yn y budd-daliadau. Mae gan yr Ysgrifennydd Cartref ddyletswydd i ystyried effaith y toriadau hyn ar deulu Ms Okolo neu deuluoedd cyffelyb ledled yr Alban.”

Nodiadau i Olygyddion

Am fwy o wybodaeth i’r wasg, cysylltwch â Sarah Thoms ar 0141 228 5974, y tu allan i oriau gwaith 07854 193592.

Mae Ms Okolo wedi cadw dyddiadur gwario yn cofnodi effaith andwyol y gostyngiad yn y cymorth ariannol i geiswyr lloches arni hi a’i theulu. Mae Ms Okolo a’i phlant bellach yn cael £36.95 yr un yr wythnos, cyfanswm o £147 (gostyngiad o 27.3%). Cyn 10 Awst 2015 roedd yn cael cyfanswm o £202 yr wythnos, (£42.62 iddi hi ei hunan fel unig rhiant a £52.96 ar gyfer pob plentyn).

Beth yw dyletswydd cydraddoldeb y sector cyhoeddus?

Cafodd Dyletswydd Cydraddoldeb y Sector Cyhoeddus (PSED) ei chreu gan Ddeddf Cydraddoldeb 2010 a daeth i rym ym mis Ebrill 2011. Mae’n berthnasol i Gymru, Lloegr a’r Alban ac mae’n cynnwys oed, anabledd, ailbennu rhywedd, beichiogrwydd a mamolaeth, hil, crefydd neu gred, rhyw a chyfeiriadedd rhywiol. Mae’r ddyletswydd cydraddoldeb cyffredinol yn gofyn i gyrff cyhoeddus i roi sylw dyledus i’r angen i:

  • ddileu gwahaniaethu anghyfreithlon, aflonyddu ac erledigaeth
  • hyrwyddo cyfle cyfartal rhwng grwpiau gwahanol
  • meithrin perthynas dda rhwng grwpiau gwahanol

Ceir y cefndir llawn i’r PSED yn yr Alban fan hyn

Manylion cyswllt i’r wasg

Am fwy o wybodaeth ar gyfer y wasg cysylltwch â swyddfa cyfryngau’r Comisiwn ar:

0161 829 8102

07767 272 818 (y tu hwnt i oriau swyddfa)