Dyfarniad cyrff cymhwyso yn sicrhau chwarae teg i ddioddefwyr gwahaniaethu

Cyhoeddwyd: 01 Nov 2017

Dyfarnodd y Goruchaf Lys heddiw nad oes rhaid dilyn cwynion gwahaniaethu am gyrff cymhwyso trwy adolygiad barnwrol yn y Llys Gweinyddol.  

Yn dilyn y dyfarniad, meddai Prif Weithredwr y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol, Rebecca Hilsenrath:

"Hyd yn hyn, bu gweithwyr meddygol a phroffesiynol eraill yn wynebu ansicrwydd ynghylch a oedd angen i gwynion gwahaniaethu yn erbyn cyrff fel y Cyngor Meddygol Cyffredinol (CMC) fynd trwy adolygiadau barnwrol neu Dribiwnlysoedd Cyflogaeth – ac, o ganlyniad, cai rhai eu prisio allan o gael cyfiawnder. Yn sgil y dyfarniad heddiw, mae gan y rhai sydd am herio cyrff cymhwyso fel y CMC ffordd haws a rhatach o wneud felly.

"Dim ond misoedd ar ôl y dyfarniad ffioedd tribiwnlys cyflogaeth pwysig, mae’r dyfarniad hwn hyd yn oed yn gwneud mwy i sicrhau tegwch i bawb, gan sicrhau bod yr hawl i gyfiawnder wedi’i seilio ar deilyngdod eich achos ac nid ar eich gallu i dalu."

Nodiadau i olygyddion

Mae cyrff cymhwyso, fel y Cyngor Meddygol Cyffredinol (CMC), yn gosod safonau galwedigaethol sydd yn helpu pobl i ymarfer ym maes proffesiwn neu fasnach penodol. Fel arfer caiff cwynion gwahaniaethu yn erbyn cyrff cymhwyso eu penderfynu gan Dribiwnlysoedd Cyflogaeth.

Fodd bynnag, mae llwybr amgenach ar gyfer cwynion gwahaniaethu yn erbyn cyrff cymhwyso wedi’i amlinellu yn adran 120(7) Deddf Cydraddoldeb 2010 (dolen i legislation.gov.uk), lle gallai’r gwahaniaethu a gwynir amdano fod yn destun apêl. Yn yr achos hwn, y cwestiwn oedd p’un ai a allai adolygiad barnwrol ddisodli pŵer y Tribiwnlysoedd Cyflogaeth i glywed cwynion gwahaniaethu yn erbyn cyrff cymhwyso.

Cafodd yr achos ei ddwyn gan Dr Michalak, meddyg ymgynghorol a gafodd ei diswyddo’n annheg ac oedd yn destun gwahaniaethu anghyfreithlon yn 2008 gan ei cyn cyflogwr, Ymddiriedolaeth GIC Ysbytai Canolbarth Swydd Efrog. Yn ei sgil cafwyd ymddiheuriad ac iawndal. Roedd yr ymddiriedolaeth hefyd wedi cwyno wrth y CMC am ei hymddygiad proffesiynol y gwnaethon nhw gytuno yn ddiweddarach oedd heb sail briodol.

Yn yr achos cyfredol, dadleua Dr Michalak fod y CMC wedi gwahaniaethu yn ei herbyn yn y modd y gwnaethon nhw archwilio a dilyn cwynion ei cyn cyflogwr yn ei herbyn o dan eu proses addas i ymarfer. Mae hi’n cymharu’i thriniaeth â methiant y CMC i archwilio’i chwynion yn erbyn cyn cydweithwyr meddygol. O ganlyniad i ddyfarniad y Goruchaf Lys,  gall hawliadau gwahaniaethu Dr Michalak, sydd heb eu pennu, bellach gael eu pennu gan Dribiwnlys Cyflogaeth.  

Mewn gwrandawiad rhagarweiniol a ystyriodd dehongliad cywir adran 120(7) EA 2010, gwrthododd y Tribiwnlys Cyflogaeth ddadl y CMC bod rhaid dilyn cwynion Dr Michalak yn eu herbyn trwy adolygiad barnwrol yn y Llys Gweinyddol. Dilynodd y CMC, gyda chefnogaeth yr Awdurdod Rheoleiddio Cyfreithwyr a’r Cyngor Fferyllol Cyffredinol, y pwynt cyfreithiol hwn gerbron y Goruchaf Lys, sydd bellach yn derfynol wedi cadarnhau nad yw adolygiad barnwrol yn apêl, nag yn achos cyfreithiol yn natur apêl ar gyfer dibenion adran 120(7) EA 2010.

Ymyrrodd y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol yn yr achos yn y cam hwn, gan ddod â dadleuon ychwanegol a helpodd y Goruchaf Lys benderfynu dehongliad cywir adran 120(7) EA 2010 a diogelu mynediad i gyfiawnder i ddioddefwyr gwahaniaethu.

Yn benodol, mabwysiadodd y Goruchaf Lys ddwy ddadl a gyflwynwyd gan y Comisiwn:

Manylion cyswllt i’r wasg

Am fwy o wybodaeth ar gyfer y wasg cysylltwch â swyddfa cyfryngau’r Comisiwn ar:

0161 829 8102

07767 272 818 (y tu hwnt i oriau swyddfa)