Newid wedi’i argymell i arferion a diwylliant gweithio er mwyn cau bylchau cyflog

Cyhoeddwyd: 15 Aug 2017

Mewn newid mawr o ran diwylliant ac arferion gweithio i gau bylchau cyflog, dywedodd y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol heddiw y dylai pob swydd gael ei hysbysebu gan ddweud ei bod ar gael ar gyfer gweithio hyblyg, a dylid rhoi mwy o gefnogaeth i dadau i chwarae mwy o rôl o ran gofalu am eu plant.

Daw’r alwad wrth i’r Comisiwn gyhoeddi’i strategaeth gynhwysfawr ar gyfer taclo bylchau cyflog ar sail rhywedd, ethnigrwydd ac anabledd.

Mae Cyfleoedd teg i bawb: Strategaeth i leihau bylchau cyflog ym Mhrydain yn gwneud chwe argymhelliad yn amlinellu’r camau sydd eu hangen gan lywodraeth, yn y gymdeithas ac yn ein busnesau i wella cydraddoldeb ym maes enillion i fenywod, lleiafrifoedd ethnig a phobl anabl.

Bydd cynnig pob swydd fel rhai hyblyg yn dileu’r rhwystrau mae menywod a phobl anabl yn eu hwynebu, unigolion sydd yn fwy tebygol o orfod negodi gweithio hyblyg  neu dderbyn swyddi rhan amser sydd yn aml yn isel eu tâl. Bydd creu gweithleoedd gyda diwylliannau hyblyg yn cynyddu cyfleoedd i bawb, gan roi mwy o ddewis ynglŷn â’r rôl maen nhw’n ei chwarae yn y gwaith a gartref.

Bydd rhoi absenoldeb tadolaeth ychwanegol ar sail ‘ei ddefnyddio neu’i golli’ ac sydd wedi’i dalu ar y lefel briodol i dadau yn annog mwy o ddynion i ofyn am weithio hyblyg, gan ostwng y ‘gosb mamolaeth’ y mae llawer o fenywod yn ei hwynebu ar ôl geni plentyn ac yn cynyddu’r cyfleoedd iddyn nhw lwyddo yn y gwaith. Byddai hyn yn dilyn model llwyddiannus a fabwysiadwyd yng ngwledydd Llychlyn.

Meddai Caroline Waters, Is-gadeirydd y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol:

“Mae angen syniadau newydd arnom i leihau’r bylchau cyflog - nid mwy o fenywod ar y brig ydyw yn unig. Ydy, mae cynrychiolaeth fenywaidd yn bwysig ond mae taclo bylchau cyflog yn llawer mwy cymhleth â hynny. Er y bu rhywfaint o gynnydd, bu’n boenus o araf. Mae angen newid radicalaidd arnom yn awr neu fel arall byddwn yn cael yr un sgwrs am ddegawdau i ddod.

“Mae mater bylchau cyflog yn ganolog i’n cymdeithas ac mae’n symbol o’r gwaith y mae angen arnom o hyd i’w wneud i wireddu cydraddoldeb i bawb. Mae dewisiadau pwnc a stereoteipiau ym myd addysg yn arwain plant o bob rhywedd, gallu a chefndiroedd hil ar lwybrau gosod. Caiff y stereoteipiau hyn wedyn eu cyfnerthu trwy gydol y gweithle ym maes recriwtio, tâl a gwneud cynnydd. Er mwyn newid hyn, mae angen i ni drwsio ein diwylliant a gwneud gweithio hyblyg y peth arferol i’w wneud; gan edrych y tu hwnt i fenywod fel y brif bobl i roi gofal a chael sgyrsiau anodd am y tueddiadau sydd yn gyffredin yn ein gweithlu a chymdeithas.”

Yn ogystal â phwyso am i weithio hyblyg gael ei annog ymhob swydd ar bob lefel, mae’r strategaeth hefyd yn annog llywodraethau, eu hasiantaethau a chyflogwyr i:

  • Ddatgloi enillion posibl addysg drwy fynd i’r afael â gwahaniaethau mewn dewis pwnc a gyrfa, cyrhaeddiad addysgol a mynediad i brentisiaethau
     
  • Gwella cyfleoedd gwaith i bawb, waeth pwy ydyn nhw neu ble maen nhw’n byw drwy fuddsoddi ym maes hyfforddiant sector penodol a menter ranbarthol
     
  • Annog dynion a menywod i rannu cyfrifoldebau gofal plant drwy wneud absenoldeb tadolaeth yn anogaeth fwy effeithiol a gwella mynediad i ofal plant
     
  • Cynyddu amrywiaeth ar bob lefel ac ymhob sector drwy annog cyflogwyr i daclo tuedd ym maes recriwtio, dyrchafu a thalu a chyflwyno  targed cenedlaethol newydd ar gyfer uwch reolwyr a rheolwyr gweithredol.
     
  • Adrodd ar gynnydd tuag at leihau bylchau cyflog drwy ymestyn adrodd i ethnigrwydd ac anabledd a chasglu ystadegau blynyddol

Caiff y strategaeth ei hategu gan y dadansoddiad mwyaf manwl a chynhwysfawr hyd yn hyn o ddata bwlch cyflog a’r sbardunau y tu ôl iddyn nhw. Mae’n amlygu achosion cymhleth bylchau cyflog, sydd yn aml wedi’u gadael allan o drafodaethau sydd yn canolbwyntio’n unig ar ffigurau pennawd. Mae ffigurau cyfredol yn cyfrifo’r bwlch cyflog ar sail rhywedd yn 18.1%, y bwlch cyflog ar sail lleiafrifoedd ethnig yn 5.7% a’r bwlch cyflog ar sail anabledd yn 13.6%, ond dim ond rhan o’r stori’n unig yw’r ystadegau a gall eu cymharu â’i gilydd fod yn annefnyddiol wrth nodi a thaclo achosion bylchau cyflog i grwpiau gwahanol.

Mae’r ymchwil yn adrodd rhai ffigurau syfrdanol a gwahaniaethau annisgwyl o fewn grwpiau, gan gynnwys:

Bylchau cyflog ethnigrwydd:

Mae gan nifer o leiafrifoedd ethnig gyfraddau uchel o bobl yn cael eu talu’n llai na’r cyflog byw. O 2011-2014, roedd hyn bron hanner o ddynion Bangladeshaidd ac oddeutu traean o ddynion Pacistanaidd. Mae hyn yn cymharu â dan bumed o ddynion Prydeinig Gwyn. Y bylchau cyflog ethnigrwydd mwyaf yw:

  • Profodd mewnfudwyr Bangladeshaidd gwryw'r bwlch cyflog mwyaf o 48%
  • Profodd mewnfudwyr Pacistanaidd a oedd yn ddynion fwlch cyflog o 31%

Roedd gan y rhan fwyaf o grwpiau lleiafrifoedd ethnig benywaidd fantais cyflog dros fenywod Prydeinig Gwyn. Fodd bynnag:

  • Profodd mewnfudwyr Bangladeshaidd a Phacistanaidd benywaidd ill dau fwlch cyflog oddeutu 12% o’u cymharu â menywod Prydeinig Gwyn

Bylchau cyflog anabledd:

Mae’r rheini â namau corfforol yn gyffredinol yn ennill llai na phobl heb anabledd, ond mae’r bylchau cyflog i ddynion â chyflyrau niwrolegol neu iechyd meddwl yn arbennig o fawr:

  • Mae dynion ag epilepsi yn profi bwlch cyflog prin 40% ac mae gan fenywod ag epilepsi fwlch cyflog 20% o’i gymharu â dynion a menywod yn eu trefn heb anabledd
  • Mae gan ddynion ag iselder ysbryd neu orbryder fwlch cyflog oddeutu 30% tra bo gan fenywod ag iselder ysbryd neu orbryder fwlch cyflog o 10%

Mae’r ymchwil hefyd yn amlygu bod menywod, pobl anabl a phobl o rai grwpiau lleiafrifoedd ethnig yn fwy tebygol o gael eu talu yn is na’r cyflog byw. Golyga hyn y dylid bod yn ofalus wrth gymharu maint bylchau cyflog. Er enghraifft, mae’r bwlch cyflog rhwng menywod anabl a menywod heb anabledd yn llai na’r bwlch cyflog rhwng dynion anabl a dynion heb anabledd. Mae hyn oherwydd bod menywod yn gyffredinol yn fwy tebygol o gael eu talu’n llai i ddechrau.

Meddai Sarah Kirk, Cyfarwyddwr Amrywiaeth Byd Eang a Chynhwysiant, Page Group:

“Cafodd ein penderfyniad strategol i newid ein diwylliant a dod yn wirioneddol gynhwysol ei sbarduno gan resymau moesol, moesegol a masnachol. Mae ein mentrau Amrywiaeth a Chynhwysiant craidd wedi’u halinio â strategaeth y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol ac rydym yn llwyr gefnogi’r argymhellion a awgrymwyd i leihau bylchau cyflog. Rydym yn annog hyblygrwydd ar draws pob lefel ac mae nifer o bartneriaethau gennym ar waith i sicrhau ein bod yn cynnig y gwasanaethau priodol i bob cyflogai ar draws ein busnes.”

Aeth Caroline Waters yn ei blaen:

“Mae angen i ni hefyd siarad am yr anghydraddoldeb o ran cyflog i grwpiau lleiafrifoedd ethnig a phobl anabl. Rydym yn lansio’r strategaeth hon i wthio’r cwch i’r dŵr er y newid sydd ei angen. Mae hyn yn cynnwys gweithredu i daclo anghydraddoldeb drwyddi draw, gan gynnwys y rhai sydd wedi’u dal mewn swyddi isel eu cyflog sydd yn aml heb eu sôn amdanyn nhw yn y penawdau.”

I ganfod rhagor am strategaeth newydd y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol, Cyfleoedd teg i bawb: strategaeth i leihau bylchau cyflog ym Mhrydain, a’r ymchwil newydd i fylchau cyflog ar sail ethnigrwydd, anabledd a rhywedd, ymwelwch â equalityhumanrights.com

 

Manylion cyswllt i’r wasg

Am fwy o wybodaeth ar gyfer y wasg cysylltwch â swyddfa cyfryngau’r Comisiwn ar:

0161 829 8102

07767 272 818 (y tu hwnt i oriau swyddfa)