Ysgolion wedi’u targedu ag ymchwiliad i ddefnydd ataliaeth

Cyhoeddwyd: 11 Feb 2020

Rydym wedi lansio ymchwiliad ffurfiol i sut mae ysgolion yn monitro a chofnodi’u defnydd o ataliaeth, yn dilyn pryderon eang ynghylch ei ddefnyddio a’r diffyg data amdano.

Gall ataliaeth fod yn drallodus a chael effaith sylweddol ar unrhyw un, ond gall effeithio ar blant yn enwedig. I ddeall os yw ataliaeth a dulliau neilltuo yn cael eu defnyddio’n briodol yn yr ysgol mae’n bwysig monitro a chofnodi defnydd ohonynt. Fodd bynnag, er iddynt gael eu hannog, nid oes dyletswydd gyfreithiol ar ysgolion i gofnodi achosion, ac o ganlyniad, ceir diffyg tryloywder a braidd dim data swyddogol ar sut a phryd gaiff ei ddefnyddio.

Bydd ein hymchwiliad yn canfod a yw ysgolion cynradd, uwchradd ac addysg arbennig yng Nghymru a Lloegr yn casglu gwybodaeth, ac os ydynt, a ydynt yn ei ddefnyddio i lywio unrhyw welliannau ar sut maent yn defnyddio ataliaeth.    

Gallai data ystyrlon ddarparu’r mewnwelediad sydd ei angen ar ysgolion i ddeall pam y defnyddir ataliaeth, pa fath a ddefnyddir, y disgyblion sy’n cael eu heffeithio ganddo a sut y gall ysgolion wella’u hymarferion yn y dyfodol i amddiffyn hawliau plant a phobl ifanc dan eu gofal.

Byddwn hefyd yn ystyried sefydliadau eraill y mae gofyn arnynt i gasglu a defnyddio data, megis unedau iechyd meddwl plant a’r rheini yn eu harddegau a sefydliadau troseddwyr ifanc, i archwilio a oes unrhyw ddysg o ran eu hymagweddau y gellid eu cymhwyso i ysgolion.

Meddai David Isaac, Cadeirydd y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol:

'Mae cael eich ffrwyno mewn unrhyw ffordd bob amser yn drawmatig. Ond daw’r defnydd o’r dulliau hyn ar blant â risgiau ychwanegol ac maent yn tanseilio dysg yn yr ysgol.  

'Rhaid i’n hysgolion fod yn fannau diogel i bob plentyn a dylid defnyddio ataliaeth pan fetho popeth arall yn unig ar gyfer diogelwch unrhyw blentyn a’r rheini o’u hamgylch. Mae amddiffynfeydd penodol ar waith yn y system cyfiawnder ieuenctid ac unedau iechyd meddwl, ond ni adlewyrchir  y rheini yn y system addysg.

'Mae’n hanfodol i ni ganfod a yw camau priodol yn cael eu cymryd i ddeall sut mae ataliaeth yn cael ei ddefnyddio fel y diogelir pob plentyn, eu bod yn cael eu trin ag urddas ac yn gallu gwireddu’u potensial llawn drwy addysg.'

Gobeithio bydd yr ymchwiliad yn dod i ben cyn pen chwe mis, a byddwn yn y cyfnod hwnnw’n cyflenwi cyfres o argymhellion i ysgolion, Adran Addysg Llywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru.

 

Manylion cyswllt i’r wasg

Am fwy o wybodaeth ar gyfer y wasg cysylltwch â swyddfa cyfryngau’r Comisiwn ar:

0161 829 8102

07767 272 818 (y tu hwnt i oriau swyddfa)