Safonau wrth drafod gwleidyddiaeth: llythyr i bob plaid wleidyddol

gan David Isaac

Cyhoeddwyd: 21 Apr 2017

Ysgrifennom at bob plaid wleidyddol yn cynnig cyngor a chanllaw ar yr ymrwymiadau cydraddoldeb a hawliau dynol y gallan nhw gynnwys yn eu maniffestos, a galw am drafodaeth wleidyddol i ddilyn safonau na fydd yn creu rhaniadau.

Mae gan Brydain hanes hir o gynnal hawliau pobl, gwerthfawrogi amrywiaeth a herio anoddefgarwch. Yn y cyfnod hwn o newid sylweddol, ystyria’r Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol ei fod yn hanfodol y dylai’r Llywodraeth nesaf adeiladu ar ein treftadaeth parch a chynhwysiad a rhoi mesurau ar waith i sicrhau ein bod yn wlad sydd o fudd i bawb.

Uno’r rhaniadau wrth i ni adael yr Undeb Ewropeaidd

Wrth i’r wlad baratoi i adael yr Undeb Ewropeaidd, bydd gan y Llywodraeth nesaf gyfle euraidd i greu Prydain decach a mwy unedig. Fel gwarchodwr  cyfreithiol Prydain ar gyfreithiau cydraddoldeb a hawliau dynol, mae’r Comisiwn yn annog pob plaid wleidyddol i ymrwymo yn eu maniffestos i’n Cynllun Pum Pwynt i ddiogelu a hyrwyddo cydraddoldeb a hawliau dynol yn y Deyrnas Unedig. (Atodiad A). Mae’n Cynllun yn manylu ar gamau pendant i adeiladu ar fframwaith cyfreithiol cryf y DU a dod â’r genedl ynghyd wrth arddel gwerthoedd a rennir. Mae’n hanfodol bod y DU yn parhau’n barti ymroddedig y Confensiwn Ewropeaidd ar Hawliau Dynol, a bydd angen i Lywodraeth y DU weithio gyda’r llywodraethau datganoledig i sicrhau bod yr ymrwymiadau hyn yn cael eu rhoi ar waith ar draws pob un wlad i sicrhau bod ein fframwaith cydraddoldeb a hawliau dynol yn parhau’n gydlynol. 

Cyflawni Prydain sydd o fudd i bawb

Wrth i’ch plaid baratoi’ch maniffesto ar gyfer Llywodraeth, rydym yn eich cymell i gyflwyno mesurau penodol i fynd i’r afael â’r anfanteision taeraf sydd yn effeithio ar y grwpiau hynny a warchodir gan Ddeddf Cydraddoldeb 2010, megis pobl hŷn, pobl anabl a phobl o leiafrifoedd ethnig. Bydd hyn yn sicrhau bod eich cynigion yn cyflawni Prydain sydd yn wirioneddol o fudd i bawb.

Gwnaeth adroddiadau diweddar y Comisiwn ar Hil ac Anabledd ym Mhrydain achos anorfod i’r Llywodraeth nesaf roi strategaethau cydraddoldeb cynhwysfawr ar waith, sydd â thargedau newydd heriol a chamau pendant i wella cyfleoedd a deilliannau i bob grŵp gwarchodedig. Dylai’r Llywodraeth nesaf ymrwymo i ddod â chyfrifoldeb dros bob un o’r strategaethau cydraddoldeb o dan un Ysgrifennydd Gwladol, gydag atebolrwydd clir a threfniadau llywodraethu ar waith ar draws adrannau i sicrhau bod y gweithrediadau wedi’u cydlynu’n effeithiol. Dylai Llywodraeth y DU sicrhau’n bellach fod y gweithredu wedi’i gydlynu rhwng Llywodraeth y DU a Llywodraethau Cymru a’r Alban i wireddu’r effaith fwyaf.

Y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol

Cai ein rôl fel rheolydd effeithiol ei chryfhau pe bai’r Llywodraeth nesaf yn diogelu annibyniaeth y Comisiwn ymhellach, gan gynnwys rhoi rôl bendant i’r Senedd wrth osod ein cyllideb a gwneud penodiadau ar gyfer ein Bwrdd. Byddai ymrwymiad maniffesto yn arwydd o barodrwydd y Llywodraeth nesaf i gael ei dal i gyfrif ar gydraddoldeb a hawliau dynol. 

Safonau ar gyfer trafodaethau gwleidyddol

Rydym wedi cysylltu â phob plaid wleidyddol a gynrychiolir yn Nhŷ’r Cyffredin i drafod ein cred a rennir na ddylen nhw, er y dylai trafodaethau gwleidyddol fod yn rhydd ac yn agored, greu rhaniadau yn y gymdeithas na’u gwaethygu. Rydym heddiw wedi cyhoeddi set o egwyddorion gwirfoddol ar gyfer safonau ym maes trafodaeth gwleidyddol (Atodiad B). Rydym yn eich annog i gymryd y camau angenrheidiol i sicrhau bod eich ymgeiswyr ac ymgyrchwyr  yn dal at yr egwyddorion hyn yn yr ymgyrch Etholiad Cyffredinol sydd ar ddod. Rydym hefyd yn edrych ymlaen at barhau ein deialog â chi ar y mater hwn, gyda’r bwriad o ofyn i bob plaid i wneud addewid cyhoeddus ar sail yr egwyddorion hyn yn ystod y Senedd newydd.

Mae’r Comisiwn yn ganolfan rhagoriaeth ar gyfer tystiolaeth, dadansoddi a chyfraith cydraddoldeb a hawliau dynol. Wrth i chi lunio’ch maniffesto, byddem yn falch i gynnig cyngor a chymorth ar sut y gallai’ch cynigion symud cydraddoldeb a hawliau dynol yn eu blaenau orau ym Mhrydain. 

Yr eiddoch yn ddiffuant

David Isaac

Cadeirydd, Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol

Manylion cyswllt i’r wasg

Am fwy o wybodaeth ar gyfer y wasg cysylltwch â swyddfa cyfryngau’r Comisiwn ar:

0161 829 8102

07767 272 818 (y tu hwnt i oriau swyddfa)