Ymateb i adroddiad Pwyllgor Senedd yr Alban i fwlio ar sail rhagfarn

Cyhoeddwyd: 06 Jul 2017

Wrth ymateb i adroddiad Pwyllgor Cydraddoldeb a Hawliau Dynol Senedd yr Alban i fwlio ar sail rhagfarn ac aflonyddu plant a phobl ifanc yn yr ysgol, meddai John Wilkes, Pennaeth yr Alban yn y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol:

"Rydym yn cyd-fynd â’r argymhellion, a buom yn galw’n benodol am i ysgolion ac awdurdodau addysg i adrodd yn orfodol am achosion. Ar hyn o bryd, nid oes gofyniad i wneud hynny, ac rydym wedi teimlo am gyfnod hir bod hyn yn wendid arwyddocaol ym mholisi addysg yr Alban.

"Yn yr unfed ganrif ar hugain, mae angen i rieni fod yn siŵr na fydd eu plant yn dioddef hiliaeth neu ragfarn yn yr ysgol, ac mae angen ar ddisgyblion fod yn siŵr y byddan nhw’n cael eu trin yn iawn pan fyddan nhw’n adrodd am achosion o’r fath. Yn anffodus, fel y dengys adroddiad y Pwyllgor, mae amrywiadau eang o ran arfer rhwng cynghorau.

"Dyna pam y cyflwynom dystiolaeth i ymchwiliad Senedd yr Alban ar ôl rhoi tystiolaeth yn y CU y llynedd yn Geneva i’r confensiwn dros ddileu gwahaniaethu hiliol.

"Nid yw’r broblem o fwlio ar sail hunaniaeth yn un newydd, ac nid yw’r atebion i'w drechu yn gymhleth. Wrth weithio ar y cyd ag agwedd synnwyr cyffredin, gan ddechrau gydag adrodd gorfodol, dylem ddechrau gweld canlyniadau gwirioneddol yn uniongyrchol o fudd i’r miloedd o ddisgyblion ysgol sydd ar hyn o bryd yn dioddef bwlio bob blwyddyn.

"Yn 2015, canfu ymchwil y Comisiwn ei hunan, Bwlio ar sail rhagfarn yn yr ysgolion yn yr Alban y dywedodd un o bob pedwar disgybl a holwyd eu bod yn gwybod am gyfoedion yn eu hysgol yn dioddef bwlio ar sail rhagfarn, ac roedd ychydig dros hanner y disgyblion a oedd eu hunain wedi dioddef bwlio wedi sôn amdano wrth eu hysgol. Y ffurfiau mwyaf cyffredin o fwlio ar sail rhagfarn a ddioddefwyd yw bwlio ar sail hil, anabledd, cyfeiriadedd rhywiol a statws cymdeithasol economaidd a welir.  

"Heblaw i’r ysgolion gasglu’r data hwn nid oes modd i wybod naill ai maint y broblem neu p’un ai a yw unrhyw ymdrechion i daclo’r broblem yn cael unrhyw effaith."

Nodiadau i olygyddion

Am wybodaeth bellach anfonwch e-bost at Sarah Thoms neu ffoniwch hi ar 0141 228 5974.

Yn dilyn adroddiad Morrow Group y llynedd ar drosedd casineb, adroddiad a gafodd ei gomisiynu gan Lywodraeth yr Alban, a wnaeth argymhellion ynghylch lleoliadau addysg ac ysgolion, mae gennym bellach Grŵp Cynghori Bracadale, sydd yn edrych ar adolygu deddfwriaeth ar addysg. Mae’r Comisiwn yn yr Alban yn rhan o’r Grŵp Cynghori Bracadale.

Yn 2016 cyhoeddodd Tavish Scott MSP wybodaeth o ymatebion ceisiadau am Ryddid Gwybodaeth, a ddangosodd, er bod rhai cynghorau yn cofnodi lefelau arwyddocaol o fwlio ar sail hunaniaeth, nid oedd eraill fel Glasgow ac Aberdeen yn gallu darparu unrhyw wybodaeth o gwbl.