Cynnydd clybiau’r Uwch Gynghrair ar fynediad i bobl anabl wedi’i ddatgelu

Cyhoeddwyd: 20 Apr 2017

Dim ond cynnydd cyfyngedig iawn mae clybiau’r Uwch Gynghrair wedi’i wneud o ran mynediad pobl anabl i stadia. Maen nhw wedi torri rheolau’r Uwch Gynghrair ac wedi methu â darparu gwybodaeth ddigonol pan yr holwyd amdani. Dyma  a wnaeth adolygiad a gyhoeddwyd gan y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol ei ddatgelu.

Datgelodd ddadansoddiad gan y Comisiwn, yn seiliedig ar ymatebion i gwestiynau a ofynnwyd i bob un o ugain clwb yr Uwch Gynghrair:

  • dim ond 7 clwb sydd yn darparu hyd yn oed y lleiafswm o fannau i gadeiriau olwyn
  • dim ond 7 clwb sydd â thoiledau mwy o faint, gyda’r holl gyfleusterau angenrheidiol a elwir yn doiledau ‘changing places’
  • mae 7 clwb yn torri rheolau’r Uwch Gynghrair ei hun drwy beidio â chyhoeddi datganiadau mynediad i roi gwybodaeth hanfodol i gefnogwyr anabl ynghylch y maes

Caiff pob clwb sydd yn methu cyflawni’r gofyniadau lleiaf derfyn amser o Fedi 2017 i gyhoeddi cynllun gweithredu ac amserlen glir ar gyfer gwella, neu wynebu ymchwiliad statudol gan y Comisiwn.

Wrth gyhoeddi’r canfyddiadau, meddai Cadeirydd y Comisiwn, David Isaac:

“Mae diwedd y tymor yn agosáu ac mae’r amser yn prysur ddiflannu i’r clybiau. Roedd yr wybodaeth a gawsom gan ambell glwb yn ofnadwy o ran safon, gyda data ar goll a heb fanylder digonol. Yn glir dim ond ychydig iawn o’r clybiau sydd yn gwneud y lleiafswm sydd ei angen i fodloni cyflogwyr anabl.

“Nid yw’r Uwch Gynghrair ei hun heb fai. Mae angen iddyn nhw flaenoriaethu pryderon cefnogwyr anabl a dechrau gorfodi eu llyfr rheolau ei hunain. Byddwn yn cyfarfod â chlybiau unigol a gofyn iddyn nhw egluro eu hunain a dweud wrthym am eu cynlluniau.”

I ddeall profiadau a barnau cefnogwyr anabl byddwn yn agor galwad am dystiolaeth ar ddiwedd y tymor pêl droed presennol ac yn siarad â grwpiau cefnogwyr anabl.

Hoffem wybod yn benodol:

  • pa glybiau sydd yn trin eu cefnogwyr yn briodol a pha glybiau sydd ddim yn gwneud hynny 
  • profiad cefnogwyr anabl wrth deithio i gemau a chwaraeir oddi cartref
  • yr hyn y mae clybiau wedi’u gwneud yn y tymor 2016 i 2017  i wella profiadau cefnogwyr anabl
  • profiad cefnogwyr anabl wrth archebu tocynnau

Yn yr wythnosau i ddod bydd tîm o’r Comisiwn yn cyfarfod â chlybiau na wnaeth ddarparu gwybodaeth ddigonol ar eu hygyrchedd presennol, neu heb fod â chynllun gweithredu nag amserlen ar waith ar gyfer gwella. Byddwn hefyd yn cwrdd â’r rheini sydd yn cynllunio meysydd neu eisteddleoedd newydd i sicrhau mai eu huchelgais yw darparu profiadau o’r dosbarth cyntaf i gefnogwyr anabl, ac nid dim ond cyflawni’r lleiafswm.

Meddai Clare Lucas, Rheolwr Gweithredaeth i’r elusen anableddau dysgu, Mencap, sydd yn rhan o’r Consortiwm Changing Places ar gyfer toiledau hygyrch:

"Mae clybiau’r Uwch Gynghrair wedi esgeuluso anghenion eu cefnogwyr anabl am gyfnod rhy hir, ac mae nifer o’r cefnogwyr yn gorfod cael eu newid ar lawr y toiled, gan nad yw’r Clybiau eto wedi gosod cyfleusterau Changing Places priodol. Yn syml, mae’n anfaddeuol.

"Felly mae’n anhygoel o addawol bod y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol yn cynnig llwyfan sydd ei angen yn ddirfawr ar gefnogwyr er mwyn iddyn nhw leisio’u hanghenion. Gobeithio, bydd clybiau’r Uwch Gynghrair yn dechrau gwrando ac yn gweithredu. Mae’n bryd iddyn nhw gefnogi’u cefnogwyr yn yr un modd y mae’r cefnogwyr yn eu cefnogi nhw."

Meddai Tony Taylor, Cadeirydd yr elusen Level Playing Field (LPF) sydd yn hybu mynediad da i bob cefnogwr: 

"Mae Level Playing Field yn cefnogi adroddiad y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol yn llawn ar y cynnydd a wnaed gan glybiau’r Uwch Gynghrair wrth gyflawni’u terfyn amser eu hunain o Awst 2017. Rydym yn nodi y gallai ymchwiliadau cyfreithiol posibl cael eu cynnal ar glybiau sydd yn dal heb fodloni’r safonau lleiaf o ran mynediad i’w cefnogwyr anabl.

"Unwaith eto, mae angen i ni ei wneud yn glir bod y safonau lleiaf hyn wedi bod ar waith ers llawer o flynyddoedd, ac yn syml, nid oes unrhyw esgus gan y clybiau sydd heb gyflawni’r meini prawf sylfaenol hyn o ddarparu profiad cynhwysol i gefnogwyr anabl ar ddiwrnod y gêm. Yn wir, yn ein barn ni, dylai clybiau’r Uwch Gynghrair gyda’u holl adnoddau, fynd ymhell y tu hwnt  i’r hyn a ystyrir yn ofyniadau lleiaf a dylen nhw osod y safon ar gyfer pob stadia chwaraeon.

"Mae’r LPF bob amser wedi gweithio’n glos gyda chlybiau’r Uwch Gynghrair a bydd yn parhau i wneud hynny. Rydym yn ddigamsyniol yn croesawu’r safbwynt cadarn gan y Comisiwn ar y mater."

Nodiadau i olygyddion

Manylion cyswllt i’r wasg

Am fwy o wybodaeth ar gyfer y wasg cysylltwch â swyddfa cyfryngau’r Comisiwn ar:

0161 829 8102

07767 272 818 (y tu hwnt i oriau swyddfa)