#PowertotheBump yn uno mamau ifanc yn y frwydr yn erbyn gwahaniaethu yn y gwaith ar sail beichiogrwydd a mamolaeth

Cyhoeddwyd: 17 May 2016

Dengys ymchwil fod mamau ifanc yn arwyddocaol yn fwy tebygol o ddioddef gwahaniaethu ar sail beichiogrwydd a mamolaeth, gyda chymaint â chwe gwaith o unigolion dan 25 oed ar gyfartaledd yn sôn am gael eu diswyddo ar ôl iddynt ddweud wrth eu cyflogwr eu bod yn feichiog.

Heddiw mae’r Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol yn lansio #PowertotheBump, ymgyrch ddigidol i helpu mamau newydd a menywod ifanc sy’n disgwyl plentyn i wybod am eu hawliau yn y gwaith a bod â’r hyder i’w hamddiffyn.

Datblygodd y Comisiwn y prosiect gan dynnu ar arbenigedd partneriaid gan gynnwys The Young Women’s Trust, Cymdeithas Fawcett, Maternity Action, Coleg Brenhinol y Bydwragedd a’r TUC. Cafodd ei sefydlu ar yr adborth a’r ddealltwriaeth sy’n dangos bod gan fenywod ifanc ymwybyddiaeth is o’u hawliau, eu bod yn nodweddiadol mewn sefyllfaoedd cyflogaeth lai sefydlog ac yn ofni neu heb yr hyder i siarad â’u rheolwr ynglŷn â’r hyn roedd yn eu gofidio - ac felly yn teimlo dan bwysau i ymddiswyddo yn hytrach na chodi’r problemau.

Gan ddefnyddio cymunedau’r cyfryngau cymdeithasol, bydd #PowertotheBump yn dod â mamau ifanc ynghyd i rannu eu profiadau a’u gwybodaeth fel y gallant ymwthio eu hawliau a herio unrhyw driniaeth sâl a allai fod yn wahaniaethol ac yn effeithio ar eu hunain a’u babis.

Mae’r ymgyrch yn cynnwys fideo newydd gyda’r mum vloggers Katie Ellison, Jess Avery, Charlotte Louise Taylor ac Emily Norris yn serennu ynddo. Maent yn rhannu awgrymiadau gorau’r ymgyrch a’u profiadau eu hunain i annog mamau ifanc i gymryd y camau priodol i ddiogelu eu hunain yn y gwaith yn ystod eu beichiogrwydd ac i annog trafodaeth a chynllunio agored gyda’u rheolwyr. Caiff y fideo hwn ei gynnal ar safle magu plant poblogaidd You Tube, Channel Mum, o 4pm heddiw.

Bydd yr ymgyrch yn cynnwys rhaglen o weithgareddau digidol helaeth gan gynnwys blogiau gan famau newydd, sgyrsiau twitter gyda grwpiau rhianta a chwis ar-lein i hybu’r cymorth a’r cyngor sydd ar gael i famau ifanc ar dudalennau gwefan #PowertotheBump.

Prif awgrymiadau #PowertotheBump i famau ifanc yw:

  1. Siarad â’ch bos yn gynnar
  2. Defnyddio eich hawl i  amser rhesymol o’r gwaith i fynd i apwyntiadau cyn geni
  3. Cynllunio eich absenoldeb mamolaeth yn gynnar
  4. Siarad yn rheolaidd â’ch cyflogwr ynglŷn ag iechyd a diogelwch i sicrhau nad oes unrhyw berygl i chi na phwysau arnoch oherwydd eich amgylchedd gwaith
  5. Llehau'r straen arnoch

 

Dengys ymchwil carreg filltir y Comisiwn a gafodd ei gyhoeddi’n ddiweddar mewn partneriaeth gyda’r Adran dros Fusnes, Arloesi a Sgiliau fod mamau ifanc yn fwy tebygol nag unrhyw famau eraill beth bynnag eu hoedran o brofi profiadau negyddol.

 

Canfu’r ymchwil;

  • Soniodd cynifer â chwe gwaith o famau dan 25 oed (6%) eu bod wedi eu diswyddo ar ryw bwynt rhwng hysbysu eu cyflogwr o’u beichiogrwydd a chymryd rhan yn yr arolwg (1% ar gyfartaledd rhwng mamau o bob oedran).
  • Soniodd dwywaith yn fwy o famau dan 25 (15%) eu bod wedi teimlo dan bwysau i ymddiswyddo ar ôl dod yn feichiog (7% ar gyfartaledd).
  • Soniodd 1 o bob 10 mam dan 25 oed (10%) eu bod wedi ymddiswyddo o ganlyniad i ddiffyg ymdrechion i ddileu risgiau iechyd a diogelwch (4% ar gyfartaledd).

Soniodd chwarter y mamau dan 25 oed (25%) am brofi effaith negyddol ar eu hiechyd a’u lefelau dan bwysau (15% ar gyfartaledd).

Meddai Caroline Waters, Dirprwy Gadeirydd y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol:

“Mamau ifanc sy’n dioddef fwyaf o wahaniaethu ar sail beichiogrwydd a mamolaeth gyda mwy ohonynt na grwpiau oedran arall yn cael eu gorfodi allan o’u swyddi, yn wynebu aflonyddu ac o’r herwydd yn dioddef problemau gyda’u hiechyd. Yn aml nid yw’r menywod hyn wedi sefydlu eu hunain yn eu gyrfaoedd, gyda rolau is neu ansefydlog, tâl isel ac yn dibynnu ar eu cyflog i ymgynnal eu hunain a’u babis.

'Rydym am i fenywod ifanc ddefnyddio #PowertotheBump i siarad yn erbyn yr annhegwch hwn. Mae angen yr wybodaeth a’r hyder arnynt i godi problemau gyda’u cyflogwyr fel y gallant ganolbwyntio ar eu hiechyd a’u lles, yn hytrach nag effeithiau negyddol y gwahaniaethu hwn.

'Ni allwn barhau i ganiatáu sefyllfaoedd lle bo’r menywod ifanc hyn yn cael eu dal yn ôl yn ystod dyddiau cynnar eu gyrfaoedd pan ddylent gael y cyfle i fod yn llwyddiannus.'

Meddai Carole Easton, Prif Weithredwr yr Young Women’s Trust:

  "Yn drist nid yw’n syndod mai’r menywod ifanc sy’n wynebu’r gwahaniaethu mwyaf. Yn sgil ein gwaith ein hunain gyda menywod ifanc sy’n crafu byw ar dâl isel neu heb dâl o gwbl, gwyddom am lawer o famau ifanc sy’n ofni siarad am y gwahaniaethu oherwydd y gofid o golli eu swyddi, ac yn llawer gormod o’r achosion ni hysbysir hwy ynglŷn â’u hawliau cyflogaeth yn nyddiau cynnar eu swyddi. 

'Mae maint y broblem fodd bynnag yn peri gofid. Er y bydd rhai cyflogwyr yn gwneud yn well nag eraill, nid ydym mwyach yn siarad am achosion ynysig ond problem endemig sy’n effeithio ar iechyd a rhagolygon hirdymor menywod yn y rhan fwyaf o weithleoedd.

'Gobeithio bydd ymgyrch #PowertotheBump yn helpu menywod ifanc i ddeall eu hawliau a rhoi hyder iddynt rannu eu profiadau a siarad yn erbyn gwahaniaethu.'

Dywed Amy Leversidge, Cynghorydd Cysylltiadau Cyflogaeth yng Ngoleg Brenhinol y Bydwragedd:

'Mae’n fater o ofid mawr fod yr achosion o fenywod ifanc yn cael eu gwrthod rhag mynychu apwyntiadau gofal cyn geni yn cynyddu. Mae menywod sy’n colli apwyntiadau cyn geni yn colli allan ar brofion sgrinio hanfodol a chyngor gwerthfawr ynghylch ysmygu a maeth.”

'Gall gwahaniaethu yn y gwaith achosi straen, pryder ac iselder ysbryd a all o bosib effeithio ar iechyd y fenyw a’i babi.”

'Gobeithio bydd yr ymgyrch arloesol hwn, #PowertotheBump, yn cynyddu ymwybyddiaeth ynglŷn â gwahaniaethu yn y gwaith ar sail beichiogrwydd a rhoi hyder i fenywod ifanc sy’n gweithio i gwyno os ydynt wedi eu trin mewn modd anghyfiawn.'

Meddai Rosalind Bragg, Cyfarwyddwr Maternity Action:

'Mae llawer o’r menywod ifanc sy’n cysylltu â’n llinell gymorth yn wynebu problemau difrifol pan maent yn dweud wrth eu cyflogwyr eu bod yn feichiog.  Yn sydyn mae nifer y sifftiau a gynigir iddynt yn disgyn ac maent yn wynebu amodau gweithio anniogel, aflonyddu a diswyddo annheg.

''Mae gan fenywod beichiog a mamau newydd yr hawl i weithle diogel lle nad oes gwahaniaethu yn digwydd.  Mae’n bwysig bod menywod ifanc yn cael eu cefnogi i wybod eu hawliau mamolaeth ac i weithredu pan fo’u cyflogwyr yn torri’r gyfraith.'

Un elfen o strategaeth gynhwysfawr eangach y Comisiwn yw #PowertotheBump i fynd i’r afael â gwahaniaethu yn y gwaith ar sail beichiogrwydd a mamolaeth. Mae’n cynnwys yr argymhellion a gyhoeddwyd yn ddiweddar i’r Llywodraeth sy’n galw arni i wneud mwy i sicrhau bod mynediad gan fenywod i gyfiawnder a gofyn iddi gymryd y camau sydd eu hangen i atal cyflogwyr rhag gofyn i fenywod yn ystod cyfweliadau am swyddi am eu bwriadau i gael plant ac ynglŷn â’u beichiogrwydd. Yn ychwanegol rydym yn gweithio gyda busnesau ar ymgyrch ar y gweill a gaiff ei lansio yn ddiweddarach eleni.

Nodiadau i Olygyddion

Am ragor o wybodaeth am yr ymgyrch #PowertotheBump ymwelwch â: www.equalityhumanrights.com/powertothebump

I wylio fideo #PowertotheBump ewch i http://www.channelmum.com/

Am ragor o wybodaeth a chyfweliadau cysylltwch â swyddfa cyfryngau’r Comisiwn ar 0161 829 8102, y tu hwnt i oriau gwaith 07767 272 818.

 

Manylion cyswllt i’r wasg

Am fwy o wybodaeth ar gyfer y wasg cysylltwch â swyddfa cyfryngau’r Comisiwn ar:

0161 829 8102

07767 272 818 (y tu hwnt i oriau swyddfa)