GIG yn wynebu achos yn y llys ynglŷn â pholisïau anghyfreithlon

Cyhoeddwyd: 19 Mar 2018

Rhybuddiodd y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol heddiw fod sefydliadau’r GIG yn wynebu gweithredu cyfreithiol ynglŷn â pholisïau gwahaniaethol yn ymwneud â Pharhau Gofal Iechyd.

Mae’r Comisiwn wedi cymryd ei gamau cyntaf mewn achos adolygu barnwrol drwy gyflwyno llythyrau cyfreithiol i 13 o Grwpiau Comisiynu Clinigol (CCGau). Mae hyn yn dilyn rhybudd cychwynnol gan y Comisiwn, a amlygodd bryderon fod polisïau Parhau Gofal Iechyd y GIG (NHS CHC) yn anghyfreithlon ac yn mynd yn groes i hawliau dynol claf.

Os bydd y CCGau yn methu darparu tystiolaeth i arddangos bod eu polisïau yn gyfreithlon, neu’n peidio â chymryd camau i’w hadolygu, gweithredir yn eu herbyn yn y llys.

Mae’r Comisiwn wedi codi gofidion sylweddol am bolisïau cyffredinol yr NHS CHC sydd â chapiau mympwyol ar gyllido ac yn methu ystyried anghenion penodol cleifion unigol, megis cynefin a bywyd teuluol.

Mae hyn yn mynd yn gwbl groes i’r Ddeddf Hawliau Dynol, Dyletswydd Cydraddoldeb y Sector Cyhoeddus a fframwaith NHS CHC ei hun yr Adran Iechyd a Gofal Cymdeithasol.

Meddai Rebecca Hilsenrath, Prif Weithredwr y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol:

'Mae’n hollol annerbyniol y gallai unrhyw un gael ei orfodi i ofal preswyl pan mae’n ddigon iach i fyw’n annibynnol a chyda’i deulu. Ac nid yw’n gwneud synnwyr o gwbl i unigolion na chymunedau.

'Ni wnaiff ymagwedd "un maint yn ffitio pawb" fyth mynd i’r afael ag anghenion gofal iechyd pob unigolyn unigol, ac nid yw polisïau’r NHS CHC yn wahanol. Dyma enghraifft arall o unigolion yn cael eu hanablu gan gymdeithas, a’u hatal rhag byw bywydau mor llawn ac annibynnol a phosib, yn ôl eu hawl. Gwnawn ddefnyddio’n pwerau i sicrhau y bydd y GIG yn ailfeddwl hyn.'

Cododd y Comisiwn bryderon am bolisiau gwahaniaethol yr NHS CHC  ym mis Hydref 2017, pan yr ysgrifennodd at 43 o CCGau yn mynnu mwy o wybodaeth ar eu hymagwedd.

Yn dilyn y rhybudd hwn, mae bron i chwarter y rheini a gysylltwyd â nhw, bellach yn adolygu’u polisiau a bydd y Comisiwn yn ysgrifennu at eraill y mae eu polisiau o ofid llai.

Bydd yn defnyddio’i bwerau cyfreithiol ffurfiol i ddechrau cyflwyno adolygiad barnwrol yn erbyn yr 13, y mae’n pennu nad ydynt wedi ystyried eu cyfrifoldebau hawliau dynol a chydraddoldeb yn y modd maent yn gweithredu’u polisiau.

Mae NHS CHC yn darparu cyllid ar gyfer gofal y tu allan i ysbyty, naill ai mewn cartref gofal, cartref nyrsio, hosbis neu gartref person ei hun, sydd wedi’i ariannu gan y GIG i fodloni anghenion corfforol, iechyd meddwl ac anghenion gofal cymdeithasol cysylltiol.  

Anfonwyd y llythyron heddiw (19 Mawrth 2018) ac mae gan y CCGau 14 diwrnod gwaith i ymateb, ac wedi’r cyfnod hwnnw fe wneir penderfyniadau ynglŷn â dechrau achos yn y llys.

Nodiadau i olygyddion

Bydd y Comisiwn yn ysgrifennu at yr 13 CCGau ledled Lloegr a ganlyn:

  • Brent
  • Coventry a Rugby
  • Dudley
  • East and North Hertfordshire
  • Eastern Cheshire
  • Harrow
  • Hillingdon
  • South Cheshire
  • Vale Royal
  • West Cheshire
  • Warwickshire North
  • Lincolnshire West
  • Redditch a Bromsgrove

 

Manylion cyswllt i’r wasg

Am fwy o wybodaeth ar gyfer y wasg cysylltwch â swyddfa cyfryngau’r Comisiwn ar:

0161 829 8102

07767 272 818 (y tu hwnt i oriau swyddfa)