Canllaw newydd i helpu prifysgolion atal eithafiaeth

Cyhoeddwyd: 09 Feb 2017

Cafodd canllaw byr ei gyhoeddi heddiw i helpu prifysgolion yn Lloegr ddiogelu myfyrwyr wrth gydbwyso eu dyletswydd o dan gyfraith cydraddoldeb a hawliau dynol.

Mae’r Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol ar y cyd gydag Uned Herio Cydraddoldeb ac ‘Universities UK’ wedi llunio’r canllaw hwn i gefnogi prifysgolion wrth iddyn nhw gydymffurfio â’r Ddyletswydd Atal.  Mae’r ddyletswydd hon yn gofyn i sefydliadau addysg uwch roi systemau ar waith i nodi, herio a mynd i’r afael ag eithafiaeth wrth ddiogelu myfyrwyr a staff bregus.

Bu pryder y gallai’r ddyletswydd atal gael ei gweithredu mewn ffyrdd a allai wahaniaethu, stigmateiddio neu dramgwyddo rhai grwpiau o fyfyrwyr neu staff, neu danseilio hawliau, gan gynnwys drwy gyfyngu rhyddid i lefaru a rhyddid academaidd.

Bydd y canllaw hwn yn helpu prifysgolion liniaru’r pryderon hyn. Mae’n darparu cyngor ymarferol ar sut all brifysgolion ddefnyddio gofynion Dyletswydd Cydraddoldeb y Sector Cyhoeddus (PSED) a’r Ddeddf Hawliau Dynol i gyflawni’r ddyletswydd Atal mewn ffordd deg a chymesur i bawb.

Meddai Prif Weithredwr y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol, Rebecca Hilsenrath:

"Prifysgolion yw conglfeini’r rhyddid i lefaru. Mae angen diwylliant campws arnom lle bo myfyrwyr a staff yn teimlo’n hyderus wrth fynegi’r hyn yr ydyn nhw a’u safbwyntiau.

"Rhaid iddyn nhw hefyd sicrhau diogelwch cyhoeddus, ac felly, mae’n hanfodol eu bod yn gallu nodi a herio eithafiaeth drwy Atal. Gyda’r canllaw hwn, bydd prifysgolion yn gallu defnyddio’r ddyletswydd Atal wrth gyflawni’u cyfrifoldebau o dan gyfraith cydraddoldeb a hawliau dynol.” 

Meddai Nicola Dandridge, Prif Weithredwr ‘Universities UK’:

“Mae prifysgolion yn cymryd eu rôl  a’u cyfrifoldebau o dan y ddyletswydd Atal o ddifrif wrth atal pobl rhag cael eu tynnu i derfysgaeth. Ar yr un pryd, mae dyletswyddau arnyn nhw o fewn y gyfraith i ddiogelu’r rhyddid i lefaru ac o ran deddfwriaeth cydraddoldeb a hawliau dynol. Gobeithio, bydd y canllaw hwn yn cynorthwyo prifysgolion wrth iddyn nhw gyflawni’r rhwymedigaethau niferus hyn, a’i wneud mewn ffordd gymesur a theg.” 

Meddai Gary Loke, Dirprwy Brif Weithredwr yr Uned Herio Cydraddoldeb (ECU):

“Mae cyfrifoldeb gan sefydliadau addysg uwch i hyrwyddo trafodaeth a dadl i hybu dysgu ac ymchwil wrth herio eithafiaeth. Ar yr un pryd, mae rhaid iddyn nhw hyrwyddo perthynas campws dda, a bod â dyletswydd i ofalu am eu staff a myfyrwyr. Bydd y canllaw hwn yn helpu sefydliadau fynd i’r afael â’r cyfrifoldebau gwahanol hyn.”

Mae’r canllaw hwn yn darparu enghreifftiau ymarferol o sut ddylai ystyriaethau cydraddoldeb a hawliau dynol gael eu ffactoreiddio i gynlluniau gweithredu Atal wrth ddelio â sefyllfaoedd megis digwyddiadau dadleugar, a allai achosi risgiau diogelwch. 

Nodiadau i olygyddion

Darllen y canllaw: Delivering the Prevent duty in a proportionate and fair way.

Mae’r canllaw hwn yn berthnasol i ddarparwyr addysg uwch yn Lloegr yn unig. Mae’r Comisiwn ar hyn o bryd yn ystyried llunio cynnwys tebyg i randdeiliaid yng Nghymru a’r Alban.

Mae’r Uned Herio Cydraddoldeb (ECU) yn cefnogi sefydliadau addysg uwch ledled y DU a cholegau yn yr Alban i hyrwyddo cydraddoldeb ac amrywiaeth i staff a myfyrwyr.

Mae’r ECU yn darparu gwybodaeth ymchwil a chanllaw, hyfforddiant, digwyddiadau a Siarteri Cydraddoldeb  sydd yn sbarduno newid a thrawsnewid diwylliant cyfundrefnol ym maes addysgu, dysgu, ymchwil a chyfnewid gwybodaeth. Mae mwy na deng mlynedd o brofiad gennym o gefnogi sefydliadau i chwalu’r rhwystrau rhag cynnydd a llwyddiant i bob aelod staff a myfyriwr.

Caiff yr ECU ei ariannu gan Gyngor Ariannu’r Alban, Cyngor Ariannu Addysg Uwch yng Nghymru a ‘Universities UK’, a thrwy danysgrifio’n uniongyrchol i sefydliadau addysg uwch yn Lloegr a Gogledd Iwerddon. Am fwy o wybodaeth, ymwelwch â gwefan yr ECU neu ddilyn @EqualityInHE on Twitter.

 

Manylion cyswllt i’r wasg

Am fwy o wybodaeth ar gyfer y wasg cysylltwch â swyddfa cyfryngau’r Comisiwn ar:

0161 829 8102

07767 272 818 (y tu hwnt i oriau swyddfa)