Llythyr i’r Blaid Geidwadol ar ymrwymiad maniffesto hawliau dynol

gan David Isaac

Cyhoeddwyd: 11 Jan 2017

Mae’r Comisiwn wedi ysgrifennu at y Blaid Geidwadol yn dilyn adroddiadau bod ystyriaeth yn cael ei rhoi i ymrwymiad maniffesto i ddileu’r DU o’r Confensiwn Ewropeaidd ar Hawliau Dynol. 

Mae gan y Deyrnas Unedig draddodiad hir o hyrwyddo ac amddiffyn hawliau dynol adref a thramor. Arloesodd ein harweinyddiaeth fyd-eang y ffordd i lawer o’r confensiynau hawliau dynol rhyngwladol presennol. Roedd Winston Churchill yn allweddol wrth greu’r Confensiwn Ewropeaidd ar Hawliau Dynol (ECHR) ar ôl yr Ail Ryfel Byd, gyda chyfreithwyr Prydeinig yn helpu sicrhau tegwch i hawliau dynol ar draws y cyfandir.

Rydym, oll, yn ymfalchïo yn y dreftadaeth hon. Syndod, felly, oedd darllen adroddiadau rhwng y Nadolig a’r Flwyddyn Newydd bod ystyriaeth yn cael ei rhoi i addewid maniffesto 2020 y Blaid Geidwadol i ddileu’r DU o’r ECHR. Fel corff statudol â dyletswyddau i amddiffyn a hybu hawliau dynol ym Mhrydain Fawr, a Sefydliad Hawliau Dynol Statws A’r Cenhedloedd Unedig, byddai’r Comisiwn yn gwrthwynebu’r fath gynnig yn fawr.

Byddai’r dilead o’r ECHR yn tanseilio amddiffyniad domestig hawliau dynol, system ryngwladol hawliau dynol - sydd yn ei hunan o fudd i’r DU - a safle’r DU fel arweinydd ar y llwyfan byd-eang.

Caiff y rhan fwyaf o’r achosion a gyflwynir yn erbyn y DU eu cyhoeddi’n annerbyniol ac mae llai fyth yn llwyddiannus. Felly, nid yw bod yn rhan o’r Confensiwn yn esgor ar nifer fawr o ddyfarniadau anffafriol, beichus yn erbyn y DU, ond mae’n teyrngarwch i’r Confensiwn yn parhau’n bwysig er uniondeb y system.

Mae hawliau dynol yn ein diogelu ni oll, bob dydd. Heb yr ECHR, ni fyddai gan newyddiaduron, sydd yn datgelu llygredd, y grym i ddiogelu’u ffynonellau; gallai awdurdodau lleol hawlio rhyddid rhag methu diogelu plant sydd yn cael eu cam-drin a’u hesgeuluso; a gallai’r heddlu ddewis i beidio ag archwilio honiadau o drais rhywiol.

Mae hawliau dynol yn sylfaenol i’n ffordd o fyw, a rhaid i ni ochel rhag unrhyw leihad o’r hawliau hyn neu’r cyfreithiau a’r mecanweithiau, sydd yn caniatáu i unigolion eu mwynhau a’u gorfodi.

Mae’n hanfodol bod y DU yn parhau i ddangos arweinyddiaeth ryngwladol ar hawliau dynol a chynnal y safonau uchaf adref a thramor. Dyma sylfaen aelodaeth y DU o Gyngor Hawliau Dynol y CU. Pe bai’r DU yn tynnu’i hunan allan, hi fyddai’r unig aelod Ewropeaidd ehangach yr UNHRC i beidio â bod yn arwyddwr yr ECHR. Os ydym i feirniadu gwledydd eraill ar eu hanes, rhaid i ni barhau i arwyddo’n hunain i’r un safonau byddwn yn eu disgwyl gan eraill. Mae craffu ar y lefel rhyngwladol yn taflu golau ar sut mae pob gwladwriaeth yn cydymffurfio, ac mae safonau rhyngwladol yn sicrhau na chaiff unrhyw wladwriaeth, wrth i hawliau dynol ddatblygu i adlewyrchu cymdeithas, ei gadael ar ôl, gan annog cynnydd parhaus.  

Ni ellir gor-ddweud pa mor bwysig yw hi i amddiffyn hawliau ar lefel rhyngwladol, yn ogystal ag ym maes deddfwriaeth ddomestig. Mae confensiynau hawliau dynol rhyngwladol yn agwedd tra phwysig o’r drefn gyfreithiol, ryngwladol, gan greu set gyffredin o safonau gofynnol y mae pob gwladwriaeth yn cytuno â nhw, ar gyfer y driniaeth i bawb o fewn ei hawdurdodaeth. Maen nhw, hefyd, o fudd  i ddinasyddion y DU sy’n byw ac yn teithio dramor - gan greu safonau y gallan nhw ddibynnu arnyn nhw.

Fel y Sefydliad Hawliau Dynol Cenedlaethol, i Brydain Fawr, wedi’i achredu fel Statws A gan y Cenhedloedd Unedig, mae gennym bŵer statudol i gynghori llywodraeth o ran effeithiolrwydd cyfraith hawliau dynol ac effaith unrhyw newid arfaethedig. Wrth i’r Blaid Geidwadol ddatblygu’i meddylfryd, byddem yn hapus i gwrdd â hi er mwyn helpu llywio unrhyw bolisi yn y dyfodol.

Mae ein hymroddiad i hawliau dynol yn rhan bwysig o bwy rydyn ni fel gwlad, a dylai barhau’n ganolog i’r genedl yr ydym yn dymuno bod yn y dyfodol. Wrth i ni adael yr UE, a’r rôl mae’n ei chwarae wrth osod safonau rhanbarthol a goruchwylio cydymffurfiaeth, fe ddaw’r Confensiwn hyd yn oed yn fwy pwysig i’r DU.

Edrychaf ymlaen at drafod hyn gyda chi a byddwn yn ddiolchgar petai’ch swyddfa yn gallu awgrymu rhai dyddiadau cyfleus. Gallai, hefyd, fod yn ddefnyddiol i gyfuno hwn â’r drafodaeth ar natur dadl wleidyddol yn dilyn ein llythyr blaenorol atoch, yr hwn rwy’n ddiolchgar i chi am eich ymateb.

Edrychwn ymlaen at glywed oddi wrthych.

David Isaac

 

Manylion cyswllt i’r wasg

Am fwy o wybodaeth ar gyfer y wasg cysylltwch â swyddfa cyfryngau’r Comisiwn ar:

0161 829 8102

07767 272 818 (y tu hwnt i oriau swyddfa)