Grenfell i’w archwilio gan gorff cydraddoldeb cenedlaethol

Cyhoeddwyd: 11 Dec 2017

Fel Sefydliad Hawliau Dynol Cenedlaethol y wlad, mae’r Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol heddiw wedi lansio Yn Dilyn Grenfell, i fwrw golwg ar ddimensiynau hawliau dynol a chydraddoldeb y drychineb, ac i bennu os yw’r Wladwriaeth yn cyflawni ei dyletswyddau o dan gyfraith hawliau dynol a chydraddoldeb.

Bydd ‘Yn Dilyn Grenfell’ yn canolbwyntio ar saith maes allweddol.

  • Y ddyletswydd i archwilio 
    Mae dyletswydd ar y Wladwriaeth i archwilio achosion marwolaeth neu driniaeth annynol neu ddiraddiol lle y gallan nhw gael eu cysylltu â’r achosion, a sicrhau atebolrwydd priodol. Bydd y prosiect hwn yn archwilio sut mae’r Wladwriaeth yn archwilio Grenfell a ph’un ai a yw trefniadau cyfredol yn cyflawni’u rhwymedigaethau.
  • Yr hawl i fywyd
    Bydd ‘Yn Dilyn Grenfell’ yn ystyried a wnaeth y Wladwriaeth sicrhau diogelwch preswylwyr Tŵr Grenfell ac a ddysgwyd gwersi’r adroddiadau blaenorol.
  • Triniaeth annynol a ddiraddiol
    Gallai’r niwed a ddioddefodd y rheini a oedd wedi goroesi tân Tŵr Grenfell neu a fu’n dyst iddo fod yn gyfystyr â ‘thriniaeth annynol neu ddiraddiol’, a gallai profiadau’r rheini ar ôl y tân fod wedi cynyddu’r niwed a ddioddefont. Bydd y Comisiwn yn archwilio pa gefnogaeth uniongyrchol a hirdymor gall dioddefwyr digwyddiadau o’r fath ei ddisgwyl gan y Wladwriaeth, gan gynnwys triniaeth feddygol, cwnsela, gofal a thai.
  • Tai digonol
    Roedd dyletswydd ar y Wladwriaeth i ddarparu tai digonol a diogel i breswylwyr Tŵr Grenfell. Bydd y prosiect hwn yn benodol yn canolbwyntio ar blant, pobl anabl a phobl hŷn na gafodd eu hanghenion, efallai, eu parchu na’u deall yn llawn o fewn y rheoliadau tân.  
  • Mynediad i gyfiawnder
    Bydd y prosiect yn ystyried a oedd dioddefwyr wedi gallu cael mynediad i gyngor cyfreithiol priodol ar ôl y tân, ond hefyd cwestiynu a allai diffyg mynediad i gymorth cyfreithiol fod wedi effeithio ar allu’r preswylwyr i fynd i’r afael â chwynion am y risg tân yn Nhŵr Grenfell.
  • Hawliau plant
    Bydd y Comisiwn hefyd yn archwilio hawliau penodol plant ac a ydyn nhw wedi cael cymorth seicolegol priodol , tai a chefnogaeth addysgol ers y tân.  
  • Cydraddoldeb
    Bydd y gwaith hefyd yn archwilio a oedd polisïau neu arferion ar waith a oedd yn rhoi unrhyw grwpiau arbennig dan anfantais, megis pobl anabl neu bobl oedrannus, ac a oedd y Wladwriaeth yn bodoli gofyniad Dyletswydd Cydraddoldeb y Sector Cyhoeddus.

Meddai David Isaac, Cadeirydd y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol:

"Daeth tân Tŵr Grenfell yn symbol o’r anghydraddoldeb sydd yn bodoli yn ein gwlad. Yn drychinebus collodd saith deg un o bobl eu bywydau, yn ogystal â’r nifer a gollodd eu tai, eiddo, teuluoedd a’u hanwyliaid. Dyletswydd gyntaf y Wladwriaeth yw diogelu bywydau ei dinasyddion a rhaid dysgu gwersi i sicrhau na fydd rhywbeth fel hyn yn digwydd eto.

"O’r hawl i fywyd i’r ddyletswydd i ddarparu tai cymwys, mae sawl maes na fu’r Wladwriaeth yn gwbl lwyddiannus yn ei dyletswyddau i’w dinasyddion a rhaid mynd i’r afael yn briodol â’r rhain. Yn gywir, mae’r ymchwiliad cyhoeddus swyddogol yn edrych ar yr adeilad, tân a mesurau diogelwch, rheolaeth yr eiddo ac achosion y tân ei hunan, ond rydym o’r farn y bydd ein harbenigedd ym maes cyfreithiau cydraddoldeb a hawliau dynol yn hanfodol wrth bennu’r graddau y methodd y Wladwriaeth, nid yn unig preswylwyr Tŵr Grenfell, ond hefyd y sawl a fu’n dyst i’r tân ac yn ei sgil wedi dioddef niwed, yn gorfforol neu’n emosiynol."

Bydd ‘Yn Dilyn Grenfell’ yn clywed oddi ar amrywiaeth o bobl a fydd yn gallu cynnig mewnwelediad i achosion Tŵr Grenfell, gyda ffocws penodol ar y goblygiadau cydraddoldeb a hawliau dynol. Bydd y Comisiwn hefyd yn gwneud cyflwyniadau cyhoeddus, a bydd yn cynnig sylwebaeth ar y dystiolaeth a glywir gan yr Ymchwiliad Cyhoeddus.

Disgwylir i’r gwaith bara tan fis Ebrill 2018, gyda diweddariadau rheolaidd ar ei gynnydd yn cael eu cyhoeddi ar dudalen wefan bwrpasol.

Wrth i ‘Yn Dilyn Grenfell’ ddod i ben, caiff crynodeb o’r canfyddiadau ei gyhoeddi hefyd, yn ogystal ag argymhellion i sicrhau na fydd trychinebau tebyg yn digwydd yn y dyfodol.   

 

Manylion cyswllt i’r wasg

Am fwy o wybodaeth ar gyfer y wasg cysylltwch â swyddfa cyfryngau’r Comisiwn ar:

0161 829 8102

07767 272 818 (y tu hwnt i oriau swyddfa)