Ein hymrwymiad i amrywiaeth yn ein gweithlu

gan David Isaac

Cyhoeddwyd: 21 Mar 2017

Ysgrifennodd Cadeirydd y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol, at nifer o sefydliadau cydraddoldeb hiliol i amlygu ein hymrwymiad dwfn i fwy o gydraddoldeb hiliol a chymdeithas fwy cydlynol.

Gwnaeth hyn mewn ymateb i’w llythyr yn ceisio sicrwydd bod gwaith a gweithlu’r Comisiwn yn adlewyrchu amrywiaeth ein cymdeithas.

Diolch am eich llythyr wedi’i ddyddio 3 Mawrth. Rwy’n croesawu’r arwyddocâd yr ydych yn ei roi i rôl y Comisiwn o ran tegwch yn y dyfodol ym Mhrydain a’ch diddordeb mewn sicrhau bod y Comisiwn mor effeithiol â phosibl. Rwy hefyd yn gwerthfawrogi’ch cyfeiriadau at ein gwaith ar droseddau casineb ac at ein hadroddiad ar daclo anghydraddoldeb hiliol ym Mhrydain, sydd yn adlewyrchu ein hymrwymiad dwfn i hyrwyddo mwy o gydraddoldeb hiliol a chreu cymdeithas fwy cydlynol. Mae gan ein sefydliadau nodau a rennir ac mae’n bwysig ein bod ni’n gweithio gyda’n gilydd, lle’n bosibl, gyda dealltwriaeth gyffredin.

Rwy’n cytuno â chi bod rhaid i weithlu’r Comisiwn adlewyrchu amrywiaeth ein cymdeithas, gan gynnwys BAME [du a lleiafrifoedd ethnig] a phobl anabl. Efallai byddai o ddiddordeb ichi wybod bod 84% o’n staff yn disgrifio eu hunain yn wyn yn erbyn 89% o staff y gwasanaeth sifil, ac mae 19.75% o’n staff yn dweud eu bod yn anabl, yn erbyn ystadegau cymaradwy o 6.32% yn y gwasanaeth sifil. Mae amrywiaeth ein gweithlu yn briodol bwysig i ni. Fodd bynnag, rwy’n cytuno bod rhaid i’r Comisiwn wneud mwy na dim ond cydymffurfio â gofynion cyfreithiol. Mae ein model gweithredu newydd yn ein hymrwymo i wneud hynny.

Ar ôl mynegi’r pwyntiau hyn, hoffwn sôn am adrefnu ein staff, gan fy mod yn awyddus eich bod yn deall y cyd-destun y mae hynny yn digwydd ynddo. Ym mis Hydref 2017, bydd y Comisiwn yn ddeng mlwydd oed. Pan gafodd y Comisiwn ei sefydlu, ni allai neb fod wedi rhagweld maint y newid yn ein byd neu’r heriau y byddem yn eu hwynebu. Mae rôl ein sefydliad yn fwy pwysig nag erioed ac mae felly yn golygu bod rhaid newid ein sgiliau craidd a’r ffordd yr ydym yn gweithio hefyd. Felly, cafodd ein cylch gwaith ei newid, cafodd ein cyllideb ei gostwng yn sylweddol ac mae cyd-destun ein gwaith yn newid yn gyflym yng ngolau penderfyniad y DU i adael yr Undeb Ewropeaidd a’r trafodaethau am y fframwaith cyfreithiol ar gyfer hawliau dynol. Ar yr un pryd, dengys ein tystiolaeth fod anghydraddoldeb sydd wedi hen galedu wedi dyfnhau.  

Mae’n ddealladwy felly bod cynifer o’n partneriaid yn ein hannog i gyflymu’r cynnydd a gwella ein heffaith. Rydym yn cytuno â nhw. Rydym am fod yn rheolydd sydd hyd yn oed yn fwy cadarn, ac yn sgil hynny, rydym wedi gwneud newidiadau i gryfhau ein tîm archwilio ymateb cyflym. Rydym hefyd am adeiladu ar ein henw da fel corff awdurdodol, arbenigol yn seiliedig ar dystiolaeth, yr ystyrir ei ymchwil yn un heb ei ail. Rhaid i ni hefyd addasu i’r byd digidol a deall sut i ddylanwadu orau ar ymagweddau ac ymddygiadau.

Yn amlwg, mae rhaid i ni ganolbwyntio ar gyflenwi deilliannau sydd yn gwella cymdeithas. Golyga hyn fod rhaid i ni gyfaddasu i reoli toriadau cyllidebol. Mae angen i ni hefyd sicrhau bod gennym y sgiliau a’r profiad priodol. Nid yw ymateb i’r ddwy her hon yn hawdd ond rwy o’r farn y byddai methu â diwygio i ateb y galwadau hyn yn niweidio cydraddoldeb a hawliau dynol yn sylweddol ym Mhrydain, yn ogystal â’n gallu i gyflawni’n cenhadaeth.

Rydym wedi cymryd pob cam y gallwn i sicrhau nad yw ein rhaglen newid yn wahaniaethol mewn unrhyw ffordd neu’n targedu pobl mewn unrhyw ffordd, ac nad yw’n tanseilio undebaeth llafur na hawliau unigol. Cafodd pob penderfyniad ei seilio ar b’un ai a oes gan unigolion y sgiliau a’r profiad priodol, ac yn sicr nid ar gefndir neu nodwedd warchodedig.  Roedd ein proses yn un deg, gadarn a thryloyw.

Wrth wneud newidiadau, fodd bynnag, gwyddom fod dyletswydd arnom i reoli toriadau a gwneud newidiadau mewn ffordd gyfrifol a gofalus. Mae hyn yn cynnwys gwerthfawrogi amrywiaeth a darparu llwybr cryfach i uwch rolau ar gyfer ein staff BAME a staff anabl. Rwy’n falch i ddweud ein bod wedi rhoi rhaglen uchelgeisiol o weithredu positif ar waith sydd eisoes yn cynhyrchu canlyniadau. Mae hyn yn cynnwys rhestri byr ar gyfer uwch benodiadau allanol gyda’r trothwy wedi’i osod ar 50% o ymgeiswyr BAME (sydd eisoes wedi gwireddu un penodiad BAME llwyddiannus); targedau i gynyddu cynrychioliad staff anabl a staff BAME ar lefel uwch swyddi; cefnogi staff i gymryd rhan yng nghynllun gweithredu positif y gwasanaeth sifil a  neilltuo rhan o’n cyllideb dysgu a datblygu i gefnogi pobl o grwpiau sydd heb gynrychiolaeth ddigonol. Pe byddai llofnodwyr eich llythyr yn fodlon cyhoeddi’n swyddi gwag ymysg rhwydweithiau eu sefydliadau, byddem yn gwerthfawrogi hynny’n fawr.

Efallai bod yn werth dweud ein bod wedi ein siomi’n fawr yn sgil yr ychydig adrodd anghywir ynghylch ein diwygiadau. Hoffwn felly fynd i’r afael â nifer o bwyntiau eraill yn eich llythyr.

  • O’r unarddeg aelod o staff sydd yn destun i ddiswyddo gorfodol, pump ohonyn nhw sydd o gefndir BAME yn hytrach na’r wyth y soniwyd amdanyn nhw yn eich llythyr. Mae’r nifer yn dal yn fwy nag y byddem wedi gobeithio amdano ond, fel y’i hamlinellwyd uchod, rydym bellach yn cymryd camau i fynd i’r afael â chynrychioliad BAME yn ein gweithlu.  
  • Anghywir yw dweud bod staff wedi’u diswyddo drwy e-bost heb unrhyw rybudd. Mae’r ad-drefnu wedi bod yn broses faith a chafwyd cyfarfodydd wyneb i wyneb dros lawer o fisoedd, gan gynnwys rhai i hysbysu pobl mewn risg o’r dyddiad y byddai’u llythyron colli gwaith yn cael eu hanfon. Testun gofid yw’r ffaith bod yr undeb wedi dewis yn bwrpasol i ofyn i bobl streicio ar yr union ddiwrnod yr oedd y rhybuddion colli swydd fod i gyrraedd.
  • Yn nhermau’r bobl a gollodd eu swyddi ar orfod, rydym yn ddiolchgar iawn o’u cyfraniad i’r Comisiwn ac ni ddywedom erioed nad oes sgiliau ganddyn nhw. Fel y’i amlinellwyd uchod, mae natur ein gwaith wedi newid ac mae angen sgiliau gwahanol arnom bellach i’r rhai yr oedd eu hangen arnom yn y gorffennol.

Fel, gobeithio, bydd y llythyr hwn yn egluro, er bod ein hymagwedd wedi’i beirniadu gan rai, rydym ni o’r farn y bu’n deg a thryloyw. Fodd bynnag, rydym wedi ymrwymo i fynd ymhellach i hyrwyddo doniau ac amrywiaeth well yn ein gweithlu, a chroesawu’r cyfle i drafod eich pryderon pan fyddwn yn cwrdd ar 27 Mawrth.

Mewn e-bost diweddarach gofynnwyd i ni am rywfaint o wybodaeth ychwanegol, y byddwn yn ei hanfon cyn gynted â phosibl a chyn ein cyfarfod.

Yr eiddoch yn ddiffuant

David Isaac

 

Manylion cyswllt i’r wasg

Am fwy o wybodaeth ar gyfer y wasg cysylltwch â swyddfa cyfryngau’r Comisiwn ar:

0161 829 8102

07767 272 818 (y tu hwnt i oriau swyddfa)