Cyrff cydraddoldeb yn rhybuddio’r Cenhedloedd Unedig bod hawliau pobl anabl i fyw’n annibynnol yn dirywio

Cyhoeddwyd: 23 Aug 2017

Wrth i gyllidebau iechyd a gofal cymdeithasol gael eu cwtogi, mae hawliau pobl anabl i fyw’n annibynnol yn cael eu herydu’n barhaus, meddai cyrff cydraddoldeb a hawliau dynol y Deyrnas Unedig.

Daw’r rhybudd cyn archwiliad y CU heddiw o hanes hawliau pobl anabl y DU.

Ar ôl blynyddoedd o doriadau i awdurdodau sydd yn ariannu gofal ledled y DU, nid yw llawer o bobl anabl sydd angen cymorth i fyw’n annibynnol yn y gymuned yn cael help, neu'n cael y cymorth lleiaf yn unig.

Dengys y dadansoddiad diweddaraf fod pobl anabl yn colli cymorth i’w galluogi i gymryd rhan mewn bywyd cymunedol, i fynd allan i weithio a gweld ffrindiau a theulu.

Un yn unig yw hwn o nifer o fygythiadau i hawliau pobl anabl a amlygwyd mewn adroddiad gan gomisiynau cydraddoldeb a hawliau dynol cenedlaethol y DU.  

Meysydd pryder eraill yw:

  • effaith cyffredinol saith blynedd o doriadau i daliadau nawdd cymdeithasol
  • bylchau ym maes diogelwch cyfreithiol a rhwystrau i gael mynediad i gyfiawnder
  • defnydd parhaol o ataliaeth gorfforol a chemegol
  • plant anabl yn cael eu bwlio yn yr ysgol
  • yr angen am weithredu pellach i daclo aflonyddu a throsedd casineb ar sail anabledd
  • lefelau diogelwch cyfreithiol ar gyfer pobl anabl yng Ngogledd Iwerddon, sydd yn is na gweddill y DU

Heddiw yn Genefa, caiff y DU ei harchwilio gan Bwyllgor y CU ar Hawliau Personau ag Anableddau. Dyfarnodd yr un pwyllgor y llynedd fod ‘grave and systematic violations’ o hawliau pobl anabl wedi digwydd yn sgil newidiadau i nawdd cymdeithasol.

Wrth siarad ar ran y mecanwaith monitro annibynnol a sefydlwyd i fonitro hawliau pobl anabl yn y DU, meddai Cadeirydd y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol, David Isaac:

“Mae pryder gwirioneddol bod pobl anabl yn gynyddol yn cael eu rhoi ar y cyrion a’u cau allan o’r gymdeithas wrth iddyn nhw brofi baich effaith gronnus toriadau yng ngwariant cyhoeddus.

“Mae pobl anabl wedi brwydro’n llwyddiannus o galed yn y degawdau diweddar i sicrhau y gallan nhw fyw yn annibynnol i arfer dewis a rheolaeth dros eu cymorth. Rhaid wynebu tystiolaeth o atchweliad a mynd i’r afael yn frys ag ef.

“Wrth i hanes llywodraeth y DU a’r llywodraethau datganoledig ar hawliau anabledd ddod o dan y microsgop rhyngwladol, rydym yn galw am weithredu ar y cyd i ddileu’r rhwystrau mewn cymdeithas sydd yn atal pobl anabl rhag byw bywydau llawn ar yr un telerau â phobl nad ydyn nhw’n anabl. Mae gan bawb yr hawl i’r un cyfleoedd a pharch - rhaid i’r llywodraethau ddechrau cymryd hawliau dynol pobl anabl yn fwy o ddifrif.”

Nodiadau i olygyddion

Lluniwyd yr adroddiad gan Fecanwaith Annibynnol y Deyrnas Unedig (UKIM). Yn 2009 enwodd Llywodraeth y DU y sefydliadau a ganlyn fel yr UKIM o dan Erthygl 33 y Confensiwn ar Hawliau Personau ag Anableddau (CRPD):

  • Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol (EHRC)
  • Comisiwn Cydraddoldeb dros Ogledd Iwerddon (ECNI)
  • Comisiwn Hawliau Dynol Gogledd Iwerddon (NIHRC)
  • Comisiwn Hawliau Dynol yr Alban (SHRC)

Mae ganddyn nhw’r gorchwyl o hyrwyddo, diogelu a monitro rhoi’r CRPD ar waith.

Canfod rhagor am y CRPD

Darllen yr adroddiad: Disability rights in the UK: updated submission to the UN Committee on the Rights of Persons with Disabilities

 

 

Manylion cyswllt i’r wasg

Am fwy o wybodaeth ar gyfer y wasg cysylltwch â swyddfa cyfryngau’r Comisiwn ar:

0161 829 8102

07767 272 818 (y tu hwnt i oriau swyddfa)