Sipsiwn a Theithwyr anabl, hŷn a sâl wedi’u hanghofio wrth ddarparu safleoedd

Cyhoeddwyd: 13 Sep 2019

Yn dilyn newidiadau i ddiffyniadau polisi, mae Sipsiwn a Theithwyr nad ydynt mwyach yn teithio oherwydd henaint, iechyd sâl, anghenion addysgol neu anabledd yn cael eu hanghofio, ym mhroses dyrannu safle awdurdodau cynllunio.

Asesodd ein hadroddiad diweddaraf effaith diffyniad diwygiedig ‘Sipsiwn’ a 'Theithwyr’ yn y Polisi Cynllunio ar gyfer Safleoedd Teithwyr 2015. Defnyddir y diffyniad gan Awdurdodau Cynllunio Lleol (LPAau) yn Lloegr i asesu’r angen ar gyfer safleoedd Teithwyr, ond nid yw mwyach yn cynnwys y rheini nad ydynt bellach yn teithio o gwbl.

Canfu’r adroddiad fod y gofyniad wedi gostwng 75% bron, wrth i LPAau asesu’r nifer o feysydd roedd eu hangen arnynt i ddiwallu anghenion Sipsiwn a Theithwyr yn dilyn y newid mewn diffiniad, o 1,299 i 345. Awgryma hyn nad yw anghenion nifer sylweddol o bobl o’r gymuned Sipsiwn a Theithwyr, sydd yn dal yn gofyn am lety priodol diwylliannol ond nad ydynt mwyach yn dilyn bywyd crwydrol, yn cael ei ystyried.

Nododd ein hadroddiad A yw Prydain yn decach? 2018 nifer o dueddiadau gofidus yn effeithio ar gymunedau Sipsiwn a Theithwyr, gan gynnwys cynnydd arwyddocaol yn nifer gwersyllfannau yn Lloegr nad ydynt wedi’u hawdurdodi.

Mae’r ymchwil newydd, sydd yn amlygu diffyg safleoedd, yn atgyfnerthu’n gofidion bod y diffiniad diwygiedig yn cyfrannu at y cynnydd hwn.

I fynd i’r afael â hyn, ysgrifennom at y Weinyddiaeth Tai, Cymunedau a Llywodraeth Leol a gosod nifer o argymhellion, gan gynnwys iddi gyhoeddi canllaw i awdurdodau lleol ar sut i ystyried anghenion Sipsiwn a Theithwyr nad ydynt yn perthyn o fewn y diffiniad, drwy bolisïau tai cyffredinol.

Meddai David Isaac, Cadeirydd y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol:

'Mae’n glir bod diffyg darpariaeth safle yn effeithio ar hawliau Sipsiwn a Theithwyr i fyw mewn llety priodol diwylliannol a gallai fod yn cyfrannu ar y cynnydd mewn gwersyllfannau nad ydynt wedi’u hawdurdodi. Mae peidio â bod â thai addas yn gwaethygu’r anghydraddoldeb y wyneba cymunedau Sipsiwn a Theithwyr. Mae cael eich anwybyddu’n llwyr mewn asesiadau awdurdod lleol yn annerbyniol.   

'Bydd adolygiad y CU sydd ar ddod ar anghydraddoldeb hiliol yn taflu golau ar gynnydd y llywodraeth yn y maes hwn, felly dyma’r union amser i sicrhau y gwneir gwelliannau i fynd i’r afael â’r gofidion hyn. Rydym wedi galw ar y llywodraeth i ddefnyddio’i strategaeth newydd sydd ar y gweill i wella canlyniadau i grwpiau Sipsiwn, Roma a Theithwyr trwy gyflwyno dyletswydd statudol i ddarparu safleoedd priodol i bob Sipsi a Theithiwr. Byddai hyn o fudd mawr wrth sicrhau y gallant wireddu’u hawl i safon byw ddigonol.'

Canfu’r ymchwil hefyd fod yr ymagwedd at bolisiau cynllunio yn anghyson ar draws y LPAau.

Yn y cyfnod y gwnaed yr ymchwil, dim ond gan wyth allan o’r ugain a oedd wedi’u hasesu oedd cynlluniau â’r nod o ddiwallu anghenion y rheini nad oedd wedi bodloni’r diffiniad.

Cafodd y diffyg safleoedd digonol a phriodol ar gyfer cymunedau Sipsiwn a Theithwyr ei feirniadu dro ar ôl tro gan gyrff hawliau dynol rhyngwladol.

Gydag archwiliad y CU i hanes y DU ar ymladd anghydraddoldeb hiliol ar y gweill, rydym wedi ail alw ar y llywodraeth i gyflwyno dyletswydd statudol ar awdurdodau lleol yn Lloegr i ddarparu safleoedd digonol, diogel ac yn briodol yn ddiwylliannol ar gyfer Sipsiwn a Theithwyr.

 

Manylion cyswllt i’r wasg

Am fwy o wybodaeth ar gyfer y wasg cysylltwch â swyddfa cyfryngau’r Comisiwn ar:

0161 829 8102

07767 272 818 (y tu hwnt i oriau swyddfa)