Cyfleoedd bywyd pobl yn cael eu cyfyngu’n gynyddol gan eu cod post

Cyhoeddwyd: 09 May 2019

Mae tegwch a chydraddoldeb yn loteri cod post llwyr yn Lloegr gyda’r rheini sy’n byw yn y Gogledd Dwyreiniol, Gogledd Gorllewinol a Chanolbarth Gorllewinol Lloegr yn aml yn waeth eu cyfle na’r rheini yn byw yng ngweddill y wlad.

Datgela adroddiad newydd gan y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol nid yn unig genedl sydd wedi’i rhannu’n ddwfn gan incwm, rhywedd, a hil ond hefyd rwyg daearyddol sy’n agor.

Canfu A yw Lloegr yn Decach? fod addysg, iechyd, cyflogaeth a safonau byw yn waeth yn arwyddocaol mewn rhai ardaloedd. Er enghraifft, mae’r gyfran o bobl nad ydynt mewn cyflogaeth, hyfforddiant nag addysg bron yn ddwywaith yn fwy yng Nghanolbarth Gorllewinol a Gogledd Dwyreiniol Lloegr nag y mae yn y De, ac mae’r gyfradd tlodi a ddioddefir gan leiafrifoedd ethnig mwy na 10% yn uwch yng Ngogledd Gorllewinol a Gogledd Dwyreiniol Lloegr nag yw yn y De.

Fodd bynnag, nododd y corff cydraddoldeb cenedlaethol hefyd ardaloedd lle'r oedd rhanbarthau’n perfformio’n well, megis amserau disgwyl isel ar gyfer gwasanaethau iechyd yng Ngogledd Lloegr a gwelliannau enfawr mewn cyrhaeddiad addysg y blynyddoedd cynnar yn y Gogledd Dwyreiniol.

Mae Dirprwy Gadeirydd y CCHD, Caroline Waters, wedi galw ar awdurdodau lleol, arweinyddion busnes ac elusennau i helpu cau’r bylchau hyn drwy rannu gwybodaeth gyda’i gilydd ac ymuno â’i rhwydwaith rhanbarthol newydd i Loegr. Meddai:

“Ni ddylai’r man y cawsoch eich geni bennu’ch ffawd mewn bywyd. Rydym yn byw mewn cymdeithas sy’n rhwygo’n gynyddol lle bo’r cyfleoedd yn Llundain a De Dwyreiniol Lloegr yn llawer yn fwy nag yng Ngogledd Dwyreiniol, Gogledd Gorllewinol a Chanolbarth Gorllewinol Lloegr.

“Wrth i’r wlad ymgodymu â Brexit, mae’n bwysicach nag erioed ein bod yn mynd i’r afael â’r rhwygiadau yn ein cymdeithas a sicrhau bod cyfleoedd yn cael eu rhannu’n deg ar draws y wlad. Rydym yn gweld gwthiad cynyddol i ddatganoli pŵer ac adeiladu isadeiledd gwell y tu allan i Lundain. Mae Meiri Lleol, cynghorau, elusennau a busnesau mewn sefyllfa unigryw i sicrhau ei fod yn dwf teg ac nad yw’n gadael unrhyw un ar ôl.

“Nid yw cydraddoldeb ar draws Lloegr yn amhosib ond rhaid i ranbarthau gwahanol weithio gyda’i gilydd ac nid yn erbyn ei gilydd. Mae gan sefydliadau ymhob rhanbarth Lloegr rywbeth i’w rannu ac wrth gyfuno’u profiad a’u harbenigedd, bydd gennym gyfle llawer gwell o wella canlyniadau bywyd i bawb, lle bynnag bôn nhw’n byw.”

Mae enghreifftiau o anghydraddoldeb rhanbarthol yn yr adroddiad yn cynnwys:

  • Mae disgwyliad oes yn uwch yn y De nag yw yn y Gogledd a’r Canolbarth
  • Mae cyfraddau pobl heb fod mewn cyflogaeth, hyfforddiant neu addysg yng Ngorllewin Canolbarth Lloegr a Gogledd Dwyreiniol Lloegr bron yn ddwywaith yn fwy i’r rheini yn Ne Ddwyreiniol a De Orllewinol Lloegr
  • Roedd y cyfraddau cyflogaeth isaf yn y Gogledd Dwyreiniol, gyda hanner y bobl anabl yn dioddef amddifadedd materol dybryd
  • Mae lleiafrifoedd ethnig yn y Gogledd Gorllewinol a’r Gogledd Dwyreiniol yn dioddef cyfraddau tlodi hynod o uchel. Mae cyfraddau tlodi plant hefyd yn uchel yn y Gogledd Dwyreiniol a Llundain
  • Mae gan Ogledd Dwyreiniol Lloegr a Chanolbarth Dwyreiniol Lloegr rai o’r canrannau uchaf o leiafrifoedd ethnig mewn cyflogaeth ansicr
  • Roedd gan Ganolbarth Gorllewinol Lloegr a Gogledd Dwyreiniol Lloegr gyfraddau is sylweddol na rhanbarthau eraill yn sôn am iechyd da
  • Roedd gan Ogledd Dwyreiniol Lloegr a Chanolbarth Gorllewinol Lloegr y gyfran isaf o oedolion yn diddori mewn gweithgareddau dysgu
  • Roedd gan Ogledd Dwyreiniol Lloegr y cyfraddau uchaf o hunanladdiad yn y wlad.

 

Manylion cyswllt i’r wasg

Am fwy o wybodaeth ar gyfer y wasg cysylltwch â swyddfa cyfryngau’r Comisiwn ar:

0161 829 8102

07767 272 818 (y tu hwnt i oriau swyddfa)