Rhaid i arweinwyr busnes brofi iddyn nhw gymryd camau i ddileu aflonyddu rhywiol

Cyhoeddwyd: 04 Dec 2017

Ysgrifennodd y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol at Gadeiryddion yr FTSE 100 gan ddweud y bydd yn gweithredu’n gyfreithiol pan fo tystiolaeth o fethiant systemig o ran atal, neu ddelio ag aflonyddu rhywiol.

Yn sgil sgandalau aflonyddu rhywiol Hollywood a San Steffan, a’r ymgyrch #MeToo, ysgrifennodd y Comisiwn at Gadeiryddion yr FTSE 100 a chyflogwyr arweiniol eraill i’w atgoffa am eu cyfrifoldeb cyfreithiol dros ddiogelwch ac urddas eu gweithwyr mewn gweithleoedd cyffredin ledled y wlad.

Gofynnodd iddyn nhw gyflenwi tystiolaeth o ba amddiffynfeydd sydd ganddyn nhw ar waith i atal aflonyddu rhywiol, pa gamau a wnaed ganddyn nhw i sicrhau bod pob gweithiwr yn gallu sôn am achosion aflonyddu heb ofni dial, a sut maen nhw'n bwriadu cynllunio i atal aflonyddu yn y dyfodol. 

Mae’r llythyr yn egluro y bydd y Comisiwn, pan fydd yn canfod tystiolaeth o fethiannau systemig, yn ystyried defnyddio’i bwerau gorfodi, gallai hyn gynnwys ymgymryd ag ymchwiliadau i sefydliadau y mae’n amau eu bod yn methu cymryd camau rhesymol i ddiogelu gweithwyr.

Meddai Prif Weithredwr y Comisiwn, Rebecca Hilsenrath:

"Mae aflonyddu rhywiol yn rhemp ar draws pob un o’n diwydiannau. Rydym yn ei oddef yn llawer rhy hawdd, o ran y diwylliant yr ydym yn byw ynddo. Mae atebolrwydd yn nwylo’r arweinyddiaeth. Nid yw’n ddigon i adrodd nad oes aflonyddu wedi digwydd. Mae angen i ni gymryd cyfrifoldeb dros sicrhau na chaiff menyw fyth ei dychryn rhag adrodd amdano, cael ei herio gan yr anhawster o wneud felly neu ofni’r goblygiadau ar ei gyrfa.

"Mae gan bawb yr hawl i weithle lle nad oes unrhyw aflonyddu na gwahaniaethu, a than i ni wireddu’r nod hwnnw, fe welwn anghydraddoldeb ym maes cyflog a chyfle, a gwastraff o ran colli rhywfaint o’r doniau mwyaf llachar gan hanner yr hil ddynol. Rydym am ganfod yr hyn sydd yn gweithio, a beth yw’r rhwystrau, a nodi’r arweinyddion sydd yn gwneud gwahaniaeth."

Meddai Jemima Olchawski, Pennaeth Polisi a Mewnwelediad yn y Fawcett Society:

"Ni ddylai neb ddioddef gwarth a bygythion aflonyddu rhywiol. Mae cyfrifoldeb arnom oll i gymryd camau i atal a herio’r ymddygiadau hyn. Rhaid i gyflogwyr sicrhau eu bod yn gwneud eu gorau glas i ddiogelu’r menywod sydd yn gweithio iddyn nhw a chreu diwylliant gweithio positif. Fel cymdeithas rydym wedi’i anwybyddu’n rhy hir, digon yw digon a dyma’r amser i weithredu."

Gosodwyd terfyn amser o 19 Ionawr 2018 ar gyfer ymateb i’r llythyr. Mae’r Comisiwn hefyd wedi llunio canllaw cyfreithiol i helpu busnesau deall y gyfraith yn well a byddwn yn gofyn i bobl sydd wedi dioddef aflonyddu rhywiol i gyflwyno’u barn ar sut i ddelio ag ef orau yn y gweithle drwy gasglu tystiolaeth ar-lein. Bydd tynnu ar brofiadau ymarferol yn helpu datblygu atebion a gwelliannau posibl, wedi’u gwreiddio ym marnau pobl wirioneddol, a sicrhau bod lleisiau unigolion, sydd wedi symbylu amlygrwydd y mater hwn, yn cael eu clywed.

Mae aflonyddu rhywiol yn digwydd pan fydd person yn cymryd rhan mewn ymddygiad digroeso o natur rywiol sydd â’r diben neu effaith o dramgwyddo ar urddas rhywun neu greu amgylchedd dychrynllyd, gelyniaethus, israddol, bychanus neu dramgwyddus iddyn nhw.

Am ragor o wybodaeth, gweler ein canllaw ar wahaniaethu ar sail rhyw, canfyddwch ragor am ein gwaith ar aflonyddu rhywiol yn y gweithle neu lawr lwytho aflonyddu rhywiol a’r gyfraith: canllaw i gyflogwyr

Nodiadau i olygyddion

Canfu ymchwil TUC (Cyngres yr Undebau Llafur) a gynhaliwyd yn 2016, fod:

  • 52 y cant o fenywod wedi dioddef ymddygiad digroeso yn y gwaith – gan gynnwys bodio, awgrymiadau rhywiol a jôcs amhriodol. Ymysg menywod ifanc 16 i 24 oed cododd y gyfran honno i 63 y cant
  • adroddodd oddeutu un o bob wyth menyw gyffyrddiad rhywiol digroeso ar eu bronnau, penolau neu  genitalia, neu ymdrechion i’w cusanu yn y gwaith, a dywedodd 1 y cant eu bod wedi’u treisio neu wedi dioddef ymosodiad rhywiol, difrifol yn eu gweithle
  • dywedodd bron i bumed ohonyn nhw eu bod wedi dioddef aflonyddu gan eu rheolwr llinell neu berson arall gydag awdurdod drostyn nhw

Canfu ymchwil yn 2014 gan Asiantaeth yr Undeb Ewropeaidd dros Hawliau sylfaenol fod:

  • un o bob tair menyw a oedd wedi dioddef aflonyddu rhywiol yn teimlo’n ofnus yn sgil y profiad, tra roedd pumed ohonyn nhw’n teimlo cywilydd

Manylion cyswllt i’r wasg

Am fwy o wybodaeth ar gyfer y wasg cysylltwch â swyddfa cyfryngau’r Comisiwn ar:

0161 829 8102

07767 272 818 (y tu hwnt i oriau swyddfa)