Troseddau casineb: helpu i adfer y rhaniadau

gan Rebecca Hilsenrath

Cyhoeddwyd: 29 Jun 2016

“Gadael yr UE – dim mwy o fermin Pwylaidd”

“Dim croeso i ‘rapefugees’”

“Cafodd mam ei galw’n ‘Baci’ am y tro cyntaf ers 40 o flynyddoedd”

Beth bynnag amdanoch chi, nid yw’r uchod yn swnio fel fy ngwlad i.

Rwy’n gweithio yn Llundain, sydd â’r gymysgedd amrywiol a thoreithiog fendigedig o bobl – mae arnom angen iddi aros felly a’i hatal rhag disgyn i drobwll o gasineb a rhwygiadau. Rydym ar hyn o bryd yn edrych ar wacter cenedlaethol – gwleidyddol, economaidd a chyfansoddol. Mae yna berygl y bydd y rhai sy’n gwthio casineb a rhwyg yn ceisio llenwi’r bwlch.

Mae clywed am y cynnydd sydyn yn nifer troseddau casineb a cham-drin hiliol yn ddiweddar yn codi arswyd arnaf. Mae hyn yn cynnwys siop cigydd a berchenogir gan Fwslimiaid yn cael ei llosgi’n ulw, trais a graffiti hiliol yn targedu’r gymdeithas Bwylaidd a chasineb ar-lein yn cynyddu.

Gwn fod yna aelodau staff yn y Comisiwn sydd wedi dioddef hiliaeth dros yr ychydig ddyddiau diwethaf. Yn sgil anghydfod dros le i barcio car mewn archfarchnad dywedwyd wrth un cyflogai yn y Comisiwn y dylai ddychwelyd i’w gwlad ei hun. Bu’n byw a gweithio ym Mhrydain drwy gydol ei bywyd a dyma’r sylwad hiliol cyntaf iddi ddioddef ers y ‘70au.

Mae’n glir bod unigolion diegwyddor yn defnyddio canlyniad y refferendwn yr wythnos ddiwethaf i geisio cyfreithloni hiliaeth a rhagfarn anesgusodol a dirmygadwy. Gwn fod pleidleiswyr o ddwy ochr y drafodaeth wedi cael eu ffieiddio gan y gwethrediadau hyn. Gwn mai ystumiad o farnau yw hyn wedi’u mynegi’n gyfreithlon drwy’r broses ddemocrataidd. Ni allwn ganiatau i’r broses honno gael ei thanseilio i gefnogi a chyffroi trais a chasineb.

Mae’n bwysicach nag erioed ein bod ni’n sefyll gyda’n gilydd yn erbyn unrhyw fath o ragfarn.

Bydd rhaid i ni, a byddwn yn, trafod a deall goblygiadau’r bleidlais yr wythnos ddiwethaf yn llawn, gan gynnwys cwestiynau ynghylch mewnfudo. Fodd bynnag, rhaid i ni beidio ag anghofio ein traddodiad balch  o oddef a pharchu amrywiaeth, a rhaid i ni beidio â chaniatau i’r traddodiad hwn gael ei fygwth.

Mae gan y Comisiwn ran bwysig wrth ateb yr her hon.

Byddaf yn ysgrifennu’n fynych yn yr wythnosau i ddod i’ch hysbysu am ein hymdrechion. Fel corff arbenigol, byddwn yn bwrw golwg ar ddigwyddiadau wrth iddyn nhw ddigwydd ac yn eich hysbysu am y newyddion diweddaraf.

Mae’r Comisiwn wedi lansio ymgyrch gwybodaeth gyhoeddus, a fydd yn darparu cyngor pwysig ar sut y gall pobl adrodd am iaith a throseddau casineb, yn ogystal â golwg cyffredinol ar y gyfraith a sut gall pobl arfer eu hawliau. I sicrhau ein bod yn cyrraedd cynifer o bobl â phosibl, byddwn yn cysylltu â llysgenadaethau a swyddfeydd is-gennad rhyngwladol perthnasol i drafod sut y gallwn orau rannu’r wybodaeth hon a chyrraedd y rheini a allai fod mewn perygl. Rhaid i ni arddel dull dim goddefgarwch tuag at droseddau casineb.

Yn y misoedd i ddod byddwn hefyd yn cyhoeddi adolygiad newydd i droseddau casineb, yn ogystal ag adroddiad ehangach gydag argymhellion ar sut ddylid cryfhau polisïau hil yn y DU. Bydd hyn yn archwilio’r tueddiadau, achosion ac ymyrriadau polisi cyhoeddus a all yn fwyaf llwyddiannus daclo’r cynnydd casineb ledled y DU.

Rydym yn benderfynol i wneud ein gorau glas wrth helpu i adfer y rhaniadau yn y wlad ar ôl y digwyddiadau yr wythnos ddiwethaf ac wrth ddifa’r cynnydd mewn achosion casineb ac anghytgord. Rhaid i hwn fod yn ymdrech cenedlaethol ar y cyd a byddwn yn gweithio’n glos gyda’r llywodraeth a phartneriaid eraill yn y diwrnodau i ddod. 

Mae’r Comisiwn ar hyn o bryd yn rhedeg ymgyrch cyfryngau cymdeithasol i ddarparu gwybodaeth i’r cyhoedd am yr hyn sy’n annog casineb a lle gellir adrodd ar-lein am iaith casineb yng NghymruLloegr a'r Alban.