Gwrthwynebu casineb ar sail hil

gan David Isaac

Cyhoeddwyd: 13 Jul 2016

Mae yna dystiolaeth gynyddol ein bod yn profi cynnydd llym gofidus iawn o ran hiliaeth a chasineb ar sail hil yn dilyn y refferendwm diweddar.

Mae Sadiq Khan yn ddiweddar wedi siarad am sut mae cenhedlaeth newydd o Lundeinwyr yn clywed termau anfri am y tro cyntaf.

Mae David Cameron hefyd wedi addo cyflawni cynllun gweithredu newydd i daclo’r broblem.

Datgela ffigurau diweddaraf yr heddlu y cafodd mwy na 3,000 o achosion a throseddau casineb eu hadrodd amdanynt wrth yr heddlu ledled y DU yn ystod ail hanner Mehefin – naid o 42% o’i gymharu â’r llynedd.

Mae’n bwysig wrth gwrs  na fo neb yn awgrymu bod rhywun yn senoffobig neu hiliol oherwydd yn unig ei fod wedi pleidleisio Gadael.

Mae’n wir fodd bynnag, bod lleiafrif o hilwyr yn defnyddio canlyniad y refferendwm i gyfreithloni casineb a hiliaeth ac i daenu’r gwenwyn cyrydol hwn yn fwy eang yn ein cymdeithas. Mae rhaid i ni sefyll gyda’n gilydd a straenio pob gewyn i’w wrthwynebu.

Mae’r Comisiwn yn ymrwymo’n llwyr i chwarae ei ran.

Gallwn ddatgan heddiw ein bod yn lansio menter newydd gyda chlymblaid o sefydliadau busnes  i gefnogi cyflogeion a allai fod yn dioddef hiliaeth yn y gweithle.

Bydd ein cyd ymgyrch gwybodaeth gyhoeddus a gefnogir gan sefydliadau yn cynnwys y TUC, FSB a CBI yn darparu cyngor ar hawliau cyflogeion yn y gwaith, egluro’r gyfraith ar gasineb ar sail hil a rhoi gwybodaeth bwysig am le gall pobl adrodd am droseddau casineb neu iaith casineb.

Mae’n ymwneud â ni a’r gymuned busnes yn cydweithio i ddangos arweinyddiaeth o ran ymagwedd dim goddefgarwch i hiliaeth ac i amlygu’r rhan bwysig sydd gan gyflogwyr wrth ddarparu cymorth. 

Mae hyn yn dilyn ein gwaith yn ddiweddar yn gweithio gyda llysgenadaethau tramor i ddarparu gwybodaeth i fudwyr ar sut y gallant gael help ac arfer eu hawliau.

Yn ogystal, rydym heddiw wedi galw yn gyhoeddus am adolygiad digyfaddawd ar strategaeth troseddau casineb Prydain ac ymgyrch genedlaethol newydd i orchfygu’r codiad dramatig ym maes troseddau casineb ar sail hil.  Mewn adroddiad pwysig i’r CU ar wahaniaethu hiliol (Word), rydym yn gwneud cyfres o argymhellion i lywodraeth y DU i daclo troseddau casineb ac arwain ymdrech cenedlaethol i orchfygu’r rheini sy’n defnyddio pleidlais Brexit i gyfreithloni a thaenu casineb.

Mae’r adroddiad yn galw ar lywodraeth y DU i:

  • Gynnal adolygiad ar raddfa fawr o weithrediad ac effeithiolrwydd y dedfrydau ar gyfer troseddau casineb yng Nghymru a Lloegr, gan gynnwys y gallu i gynyddu dedfrydau ar gyfer troseddau ar sail casineb.
  • Darparu tystiolaeth gryfach i brofi bod eu strategaethau troseddau casineb yn llwyddiannus.
  • Gweithio gydag asiantaethau cyfiawnder troseddol i ddeall yr hyn sy’n symbylu tramgwyddwyr i gyflawni troseddau casineb ac i ddefnyddio’r dystiolaeth honno i ddatblygu mesurau ataliol newydd.

Yn ogystal â bod yn fwy tebygol o fod yn ddioddefwr troseddau casineb, mae asesiad y Comisiwn yn amlygu sut mae pobl o gymunedau ethnig lleiafrifol a mudwyr yn llawer mwy tebygol o brofi anfantais yn y system cyfiawnder troseddol.

Gallwn weld o achosion yn yr Unol Daleithiau, gan gynnwys Dallas a Louisiana, yr hyn sy’n digwydd i gydlyniad cymunedol os na chaiff anghydraddoldeb ei daclo yn y system cyfiawnder. Rydym mewn perygl o’r un rhaniad cymdeithasol a thensiynau cymunedol os na chaiff hyn ei daclo fel blaenoriaeth gan lywodraeth y DU.

Mae angen i ni wneud mwy i orchfygu’r hilwyr a sicrhau fwy o degwch yn ein sefydliadau cyfiawnder troseddol fel y caiff pawb eu trin yn gyfartal waeth beth yw eu lliw neu gefndir.

Dengys ein hadroddiad i’r CU fod dyn du o hyd yn bum gwaith yn fwy tebygol o gael ei stopio a’i chwilio gan yr heddlu na dyn gwyn yng Nghymru a Lloegr. Dorset oedd â’r anghymesuredd uchaf, gyda phobl ddu yn 12.7 o weithiau yn fwy tebygol o gael eu stopio na phobl gwyn.

Yn ogystal, mae achosion gwahaniaethu ar sail hil wedi disgyn o 61% ers i ffioedd gael eu cyflwyno i dribiwnlysoedd cyflogaeth.

Felly mae’n hanfodol bod y llywodraeth nid yn unig yn ail ddyblu ei hymdrechion i daclo troseddau casineb fel blaenoriaeth genedlaethol ond hefyd yn rhoi ymdrech fwy cydlynol ac ar y cyd yn ei le i daclo anghydraddoldeb hil.