Power to the Bump logo Power to the Bump logo

Fy stori i - Laura

gan Laura Davies: Young Women's Trust, Advisory Panel member

Cyhoeddwyd: 16 May 2016

A minnau bellach wedi tyfu i fyny, dywedir wrthyf fod mamau ifanc yn  gryts anghyfrifol yn byw ar draul budd-daliadau. Maen nhw’n crwydro o gwmpas gyda choetsys yn llawn o fabanod, heb unrhyw uchelgais o gwbl. Dywedir ymhellach wrthyf nad oes ffocws nag egni ganddyn nhw a’u hunig diddordeb yw tai am ddim, arian am ddim a bywyd hawdd.

Pan oeddwn yn 19 oed, es i’r brifysgol, roedd swydd hir dymor gen i mewn amgylchedd gwerthu beichus a chariad. Pan oeddwn yn 19, mi ddois yn feichiog hefyd. Nid oedd bod yn feichiog yn 19 oed yn rhan o gynllun mawr fy mywyd, ond dyw bywyd ddim bob amser yn mynd yn ôl y bwriad.

Dylai beichiogrwydd ac absenoldeb mamolaeth fod yn gyfle i ymlacio a pharatoi ar gyfer eich baban, cyfnod i orffwys a bondio gyda’ch plentyn. Ond nid yw beichiogrwydd nag absenoldeb mamolaeth fel hynny i nifer fawr o fenywod ifanc.

Roeddwn i ar bigau’r drain wrth ddweud wrth fy nghyflogwr. Roeddwn eisoes o dan anfantais wrth weithio mewn amgylchedd gwerthu lle'r oedd y mwyafrif o’r staff yn ddynion. Ond cyn gynted ag i mi sôn am fy meichiogrwydd roeddwn i’n teimlo’n fregus, fel pe bai targed saethu ar fy nghefn a’u bod yn aros i’m saethu allan trwy’r drws.

Roedd bod yn feichiog ac yn gweithio yn llethol ac yn fy mlino’n lân. Doeddwn i ddim yn teimlo fel pe bawn yn cael fy mharchu fel aelod o’r tîm ac roedd rhai o’m cydweithwyr gwrywaidd yn cael eu caniatáu i grechwenu arna i a sylwi’n wawdlyd amdana i ynglŷn â’m sefyllfa. I’r byd yn gyffredinol gallai ymddangos fel ‘cellwair y gweithle’ ond mewn gwirionedd roedd yn brifo clywed sut roeddwn i ym marn rhai o’m cyfoedion yn difetha fy mywyd.

Cynghorodd fy mydwraig y dylwn sôn wrth fy nghyflogwr am wiriad iechyd a diogelwch oherwydd fy mod ar fy nhraed drwy’r dydd.  Cafodd hyn ei anwybyddu sifft ar ôl sifft ac roeddwn i’n llai na bodlon gyda fy nghyflogwr, gan dybio bod pawb yn cael yr un profiadau a mi a'i fod yn amhriodol i mi deimlo y dylwn i fod wedi cael mwy o egwylion.

Pan ddaeth fy nghyfnod mamolaeth i ben wnes i holi fy nghyflogwr ynglŷn â threfniadau gweithio hyblyg. Doeddwn i ddim yn dychwelyd i’r gwaith yn unig, ond hefyd i’r brifysgol, ac felly roeddwn i’n awyddus i ddychwelyd i’m hen sifftiau. Roeddwn yn ymwybodol nad oedd trefniadau gweithio hyblyg bob amser ar gael ond cefais fy nghroesawu i weithio gyda nhw i gyrraedd y llwybr canol. Dywedwyd wrthyf wedyn nad oedd swydd yno i mi, ond gallwn weithio mewn siop arall os oedd rhaid i mi.

Roedd llawer o agweddau wedi newid yn ystod y 9 mis roeddwn i ffwrdd o’r gwaith. Gwnaed yn hysbys i mi nad oedd croeso i mi ddychwelyd i’r gwaith gyda rheolwr yn dweud y dylwn i aros adref gyda fy mhlentyn ar fudd-daliadau fel pob mam arall yn eu harddegau. Ar y pryd, teimlais yn ddiwerth ac yn amddifad o unrhyw fuddion y gallwn gynnig i’r tîm a’r cwmni gan fy mod bellach yn fam. Oherwydd i mi ddewis magu fy mhlentyn ni allwn yn sgil hynny weithio i’r cwmni hefyd.

I rywun a oedd eisoes yn dioddef iselder ysbryd ar ôl rhoi genedigaeth, roedd hyn wedi fy merwino. Ces fy mychanu a fy nhanseilio fel person oherwydd i mi ddewis magu’r plentyn. Yn ffodus, roedd gen i system cymorth ryfeddol a’m helpodd i adfer a phrofi iddyn nhw nad oedd angen i mi fod mewn amgylchedd  negyddol. Ymddiswyddais a gadael cyflogwr nad oedd yn parchu fy newis i fod yn fam ifanc ac fe ddarganfûm un a oedd yn barod i’m cynnwys.

Ar y pryd roeddwn i’n meddwl bod fy mhrofiad yn gyffredin. Ond wrth edrych yn ôl rwy’n sylweddoli na ddylai unrhyw un gael ei wneud i deimlo’n ddiwerth oherwydd cael babi. Dyna’r rheswm rwy wedi gwneud fy ngorau glas i addysgu a hysbysu cynifer o famau ifanc ag y galla i.

Mae’r ymgyrch #PowerToTheBump yn un berffaith ar gyfer amlygu’r problemau y mae mamau ifanc yn eu hwynebu. Rwy wrth fy modd o weld ei fod yn helpu uno mamau ifanc i ddal eu tir ynglŷn â sut y dylen nhw gael eu trin a’u parchu. Ni ddylai’r ffaith i chi fod yn fam ifanc rhoi  cyfle i eraill eich barnu a’ch sarhau. Mae angen i ni herio’r hyn y dywed cymdeithas wrthym. Mae gan famau ifanc ymroddiad a phenderfyniad, ac mae gennym uchelgais ac rydym yn deilwng.