A yw Prydain yn Decach? Gadael neb ar ôl

gan Rebecca Hilsenrath

Cyhoeddwyd: 25 Oct 2018

Heddiw cyhoeddom ein hadroddiad cyflwr y genedl A yw Prydain yn Decach? 2018.

Gan edrych ar chwe maes o fywyd bob dydd, asesom, dros y tair blynedd ddiwethaf, pa mor deg yw Prydain. Rydym yn ogystal wedi amlygu tueddiadau, materion sy’n ymddangos a nodi pa gamau sydd angen eu cymryd bellach i wella cyfleoedd bywyd y genhedlaeth nesaf.  

Canfyddom fod anfantais mewn meysydd allweddol bywyd yn effeithio ar grwpiau sylweddol o bobl.  

Canfyddom hefyd fod y caledi hwn yn gwaethygu.

Mae’r canfyddiadau hyn yn ymwneud â phobl wirioneddol

Mae rhai o’r canfyddiadau llymach yn cynnwys:

  • 3 o bob 10 plentyn yn byw mewn tlodi, a mwy na hanner yr holl blant o aelwydydd Du Affricanaidd, Pacistanaidd a Bangladeshaidd yn byw mewn tlodi
  • dim ond 12% o blant Sipsiwn, Roma a Theithwyr sydd yn cyflawni lefel dda o gyrhaeddiad addysg Uwchradd, o’i gymharu â 64% o blant Gwyn Prydeinig
  • mae pobl anabl bron teirgwaith yn fwy tebygol o ddioddef amddifadedd materol enbyd na phobl nad ydynt yn anabl

Dim ond ystadegau yw’r rhain. Dewch i ni gofio fod y canfyddiadau hyn yn ymwneud â phobl wirioneddol.

Efallai eich bod yn gwybod am bobl sydd wedi ymweld â banciau bwyd oherwydd lefelau tlodi dybryd. Efallai bod gennych ffrindiau y mae eu plant wedi’u gwrthod gan yr ysgol oherwydd na allent ateb eu hangen am gefnogaeth ychwanegol. Neu gymdogion sydd wedi dioddef trosedd casineb oherwydd eu ffydd.

Mae angen torri’r cylch hwn, a gellir gwneud hynny. Dyma’r rheswm y gwnaethom argymhellion pwysig yn yr adroddiad hwn y gallai, yn ein tyb ni, wneud gwahaniaeth a sicrhau bod gan bawb gyfle i wireddu’u potensial.

Pa fath o Brydain yr ydym am fyw ynddi?

Mae’r adroddiad hwn yn bwysig i bawb ohonom wrth i ni drafod pa fath o Brydain yr ydym am fyw ynddi. Ar hyn o bryd, mae’r cwestiwn hwn yn arbennig o arwyddocaol gan fod y tywod gwleidyddol ac economaidd yn symud ac wrth i ni baratoi i adael yr Undeb Ewropeaidd. Prydain llwyddiannus, fodern yw un sy’n annog pawb i ffynnu.

Ar waethaf y canfyddiadau hyn, mae angen i ni ddathlu rhai camau pwysig ymlaen. Mae gan bobl fwy o ffydd yn y system cyfiawnder troseddol; mae cyrhaeddiad yn yr ysgol wedi gwella i rai grwpiau; mae mwy o bobl mewn cyflogaeth a mwy yn cyfranogi’n wleidyddol. Dylai hyn roi balchder i ni a dylem sicrhau bod y tueddiad hwn yn parhau yn y blynyddoedd i ddod.

Mae mynydd o dystiolaeth yn yr adroddiad (a’r adroddiadau cydymaith A yw’r Alban yn Decach? ac A yw Cymru’n Decach?). Byddant, gobeithio, yn cael eu defnyddio gan lunwyr polisi ac eraill sy’n arddel ein gweledigaeth am Brydain lle gall pawb wireddu’u potensial llawn. Darllenwch a rhannwch yr adroddiad a rhowch wybod i ni ynglŷn â’ch barn.

A yw Prydain yn Decach? Na, nid ydym wedi cyrraedd y fan honno eto.