A busy crowded street A busy crowded street

Y Confensiwn yn erbyn Arteithio a Thriniaeth neu Gosb Greulon, Annynol neu Ddiraddiol arall

Gwaith CAT gan y Comisiwn

Rydym wedi cyhoeddi’r adroddiadau ac ymchwil ddilynol fel rhan o’n gwaith monitro cytuniad CAT.

  • Mawrth 2016: Cyflwyniad y Comisiwn i Bwyllgor y CU yn Erbyn Arteithio, sesiwn 57  PDF  Word
  • cyflwyniad cychwynnol EHRC i’r Gweithgor Cyn-sesiynol (Ionawr 2016)
  • EHRC, Comisiwn Hawliau Dynol Gogledd Iwerddon a Chomisiwn Hawliau Dynol yr Alban: Gwaith dilynol ynghylch Sylwadau Terfynol a fabwysiadwyd gan y Pwyllgor Yn Erbyn Arteithio ar 5ed adroddiad cyfnodol y DU (Medi 2014)
  • Cyflwyniad i’r Pwyllgor Yn Erbyn Arteithio: ymateb i’r rhestr o faterion ar 5ed adroddiad cyfnodol y DU (Ebrill 2013).
  • Cyflwyniad i Bwyllgor y CU yn erbyn Arteithio: ymateb i’r rhestr o faterion ar 5ed adroddiad cyfnodol y DU (Awst 2012).

Rydym wedi cynhyrchu’r deunydd dilynol mewn cysylltiad â’r cytuniad hwn.

  • Ein Hymchwiliad i farwolaethau yn y ddalfa o oedolion â chyflyrau iechyd meddwl (Chwefror 2015).
  • Ymateb Ymgynghoriad: Ymchwiliad bellach y Pwyllgor Cudd-wybodaeth a Diogelwch i rôl Llywodraeth y DU ac Asiantaethau Diogelwch a Chudd-wybodaeth mewn cysylltiad â thriniaeth ac ildiad pobl a gedwir – galwad am dystiolaeth (Hydref 2014).
  • Ymateb Ymgynghoriad i’r Adolygwr Annibynnol o Ddeddfwriaeth Derfysgaeth – Allgludo â sicrwyddau: galwad am dystiolaeth (Chwefror 2014).
  • Llythyr y Prif Weithredwr i’r Ysgrifennydd Cyfiawnder (Chwefror 2012).
  • Llythyr y Prif Weithredwr i’r Ysgrifennydd Cyfiawnder (Tachwedd 2011).

CAT

Mae’r Confensiwn yn erbyn Arteithio a Thriniaeth neu Gosb Greulon, Annynol neu Ddiraddiol arall (CAT) yn ei wneud yn glir na ellir cyfiawnhau arteithio o dan unrhyw amgylchiadau.

Mae’n rhaid i wladwriaethau sy’n cadarnhau’r cytuniad weithredu i atal ac archwilio arteithio a chosbi unrhyw un sy’n ei wneud. Hefyd mae’n rhaid i wladwriaethau sicrhau bod unrhyw ddioddefwr o arteithio (neu eu teulu uniongyrchol os yw’r dioddefwr yn marw) yn cael iawndal digonol, gan gynnwys cymorth ar gyfer adsefydlu.

Trwy gadarnhau CAT ym 1988, mae’r DU yn cytuno i atal gweithredoedd o arteithio mewn cysylltiad â gweithgareddau sy’n cynnwys:

  • dychwelyd, diarddel neu estraddodi rhywun i wlad arall lle mae seiliau gwirioneddol i gredu y bydd ef neu hi’n wynebu arteithio.
  • arestio, cadw a charcharu
  • holiadau, ac yn gysylltiedig â
  • hyfforddi’r heddlu (sifil neu filwrol), staff meddygol, swyddogion cyhoeddus ac unrhyw un arall a allai fod yn gysylltiedig ag arestio, cadw a holi person.

Gellir canfod testun llawn CAT ar y wefan CU.

Diweddariadau a cherrig milltir

Carreg filltir CAT ddiwethaf – Mai 2013

Fe wnaeth y Pwyllgor gynhyrchu ei Sylwadau Terfynol ar y DU.

Carreg filltir CAT nesaf y DU - Mawrth 2016

Cyflwyniad EHRC llawn i’r Gweithgor Cyn-sesiynol ar gyfer y DU

Ebrill-Mai 2016

Gweithgor Cyn-sesiynol ar gyfer y DU

Diweddariad CAT EHRC Diweddarach – Ionawr 2016

Cyflwyniad cychwynnol EHRC i’r Gweithgor Cyn-sesiynol

Ym Mai 2013, roedd Sylwadau Terfynol y Pwyllgor yn erbyn Arteithio ynghylch y DU yn cynnwys argymhellion i:

  • wella ymdrechion i atal trais a hunan-niwed mewn mannau cadw
  • atal camdriniaerth o gleifion yn derbyn gofal iechyd
  • ymchwilio i weithredoedd honedig o arteithio a chamdriniaeth o bobl a gadwyd oedd yn cael eu dal dramor o dan reolaeth neu awdurdodaeth y DU
  • atal y defnydd o gadw gweinyddol (cadw heb dreial) ar gyfer ceiswyr lloches sy’n hyglwyf a goroeswyr arteithio
  • defnyddio arfau gollyngiad trydanol (taseri) mewn sefyllfaoedd eithafol a chyfyngedig yn unig
  • rhwystro plant pan fetho popeth arall yn unig ac er mwyn atal niwed
  • cyfeirio plant â chyflyrau iechyd meddwl at ofal iechyd priodol yn hytrach na dalfa’r heddlu.

Mae’r broses o weithredu CAT yn cael ei monitro gan y Pwyllgor yn erbyn Arteithio, corff sy’n cynnwys 10 arbenigwr annibynnol a enwebir gan wladwriaethau sydd wedi cadarnhau CAT.

Mae gwladwriaethau’n cyflwyno adroddiadau i’r Pwyllgor bob pedair blynedd. Mae’r ‘Adroddiadau Gwladwriaeth’ hyn yn cyflwyno’r deddfau a pholisïau sy’n bodoli i weithredu CAT, gyda gwybodaeth ar ddatblygiadau newydd, cwynion, ymholiadau neu faterion eraill sy’n berthnasol i’r cytuniad. Y tro diwethaf i’r DU gyflwyno Adroddiad Gwladwriaeth oedd yn 2011.

Mae’r Pwyllgor yn ystyried pob Adroddiad Gwladwriaeth, gan dynnu ar wybodaeth arall o ystod eang o ffynonellau. Gall sefydliadau megis y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol gyflwyno gwybodaeth i’r broses hon hefyd yn yr hyn a elwir yn ‘adroddiad cysgod’. Y tro diwethaf i’r Comisiwn gyflwyno adroddiad cysgod oedd yn Chwefror 2016.

Mae’r Pwyllgor yn defnyddio’r holl dystiolaeth hon i nodi ‘rhestr o faterion’ i’w codi. Mae’n archwilio pob Adroddiad Gwladwriaeth wrth drafod â’r llywodraeth berthnasol. Gelwir adroddiad y Pwyllgor, gydag argymhellion ar gyfer gweithredu, y ‘Sylwadau Terfynol’. Mae’n rhaid i wladwriaethau gyhoeddi’r argymhellion hyn, gweithredu arnynt ac adrodd ar gynnydd â’r materion mwyaf difrifol un flwyddyn yn ddiweddarach. Rhaid cwmpasu cynnydd ar argymhellion eraill yn yr Adroddiad Gwladwriaeth nesaf.

Roedd Sylwadau Terfynol ar y DU wedi’u cyhoeddi ddiwethaf yn 2013. Fe wnaeth y DU gyflwyno adroddiad dilynol mewn ymateb i sylwadau’r Pwyllgor yn 2014. Fe wnaeth y Comisiwn gyflwyno ei adroddiad cysgod dilynol mewn partneriaeth â Chomisiwn Hawliau Dynol Gogledd Iwerddon a Chomisiwn Hawliau Dynol yr Alban.

Mae’r Protocol Opsiynol ar gyfer CAT yn nodi bod y risg o arteithio a mathau eraill o gamdriniaeth yn uwch mewn mannau lle cedwir pobl. Mae hyn yn cynnwys, er enghraifft, carcharau, unedau iechyd meddwl diogel, llety diogel ar gyfer plant a sefyllfaoedd lle cedwir mewnfudwyr. Mae’n rhaid i wladwriaethau sy’n cadarnhau’r Protocol Opsiynol atal y fath gamdriniaeth trwy ddefnyddio proses annibynnol (y cyfeirir ati fel ‘mecanwaith ataliol cenedlaethol’ neu NPM DU) i fonitro mannau cadw.

Fe wnaeth y DU gadarnhau’r Protocol yn 2003. Mae Arolygiaeth Carchardai Ei Mawrhydi yn cydgysylltu NPM y DU.

Weithiau mae’r Pwyllgor yn cyhoeddi sylwadau cyffredinol sy’n esbonio’r ffordd y gweithredir y cytuniad mewn sefyllfaoedd arbennig. Gallwch weld y sylwadau hyn ar wefan y CU.

Hefyd gall y Pwyllgor fabwysiadu datganiadau a phenderfyniadau i amlygu pwysigrwydd datblygiadau a materion mawr.

Ymholiadau cyfrinachol

O dan Erthygl 20 y Confensiwn, gall y Pwyllgor gynnal ymholiad cyfrinachol os yw’n derbyn gwybodaeth ddibynadwy ynghylch defnydd rheolaidd o arteithio mewn gwladwriaeth sydd wedi cadarnhau’r Confensiwn.

Cwynion unigol

Gall y Pwyllgor CAT ystyried cwynion ynghylch toriadau ar hawliau unigolion o dan y Confensiwn, ond dim ond os yw gwladwriaeth yn nodi bod gan y Pwyllgor yr awdurdod i wneud hyn. Nid yw’r DU wedi gwneud hyn.

Diweddarwyd ddiwethaf: 01 May 2018