A busy crowded street A busy crowded street

Y Confensiwn ar Ddiddymu Gwahaniaethu yn erbyn Menywod

CEDAW

Y Confensiwn ar Ddiddymu Pob Math o Wahaniaethu yn erbyn Menywod (CEDAW) yw’r cytuniad hawliau dynol rhyngwladol sy’n canolbwyntio’n benodol ar gydraddoldeb rhwng menywod a dynion ym mhob maes bywyd. Yn aml cyfeirir ato fel ‘deddf hawliau dynol menywod’. Fe wnaeth y DU gadarnhau CEDAW ym 1986.

Trwy gadarnhau’r cytuniad, mae’r DU wedi’i hymrwymo i gymryd camau i roi terfyn ar wahaniaethu yn erbyn menywod yn ei holl ffurfiau. Mae CEDAW yn darparu’r sail argyfer sirhau bod cydraddoldeb rhwng menywod a dynion y realiti. Gallwch ddarllen testun llawn CEDAW ar wefan Menywod y CU ac mae ein ffilm fer yn esbonio sut gellir defnyddio’r cytuniad i gyflawni newid.

Cylch CEDAW a’n rôl

CEDAW yw un o saith cytuniad hawliau dynol y CU y mae’r DU wedi’u cadarnhau. Mae pob cytuniad yn gweithredu ar ei amserlen adrodd unigryw ei hun. Daeth cylch diweddaraf gweithredu CEDAW i ben ym mis Mawrth 2019, ac yn ystod y cylch asesodd rhanddeiliaid ledled y DU gydymffurfiaeth y llywodraeth â’r cytuniad.  

Ein gwaith CEDAW

Yn 2018, cyhoeddom ein hadolygiad fwyaf erioed i hawliau menywod, cyflwynom i’r Cenhedloedd Unedig i lywio wythfed adolygiad cyfnodol y DU o dan CEDAW:

Yn 2019, cyhoeddom adroddiad wedi’i ddiweddaru, gan gyflwyno tystiolaeth bellach i bwyllgor CEDAW.

Y camau nesaf

Ym Mawrth 2019, cyhoeddodd Pwyllgor CEDAW set o argymhellion ar sut y gallai’r DU amddiffyn a hybu hawliau menywod yn well.

Bydd rhaid i lywodraeth y DU a’r llywodraethau datganoledig weithredu’r argymhellion hyn erbyn 2023 cyn bod rhaid iddynt adrodd yn ôl i’r CU ar y cynnydd a wnaethant.

Rydym wedi ysgrifennu at lywodraeth y DU yn gofyn iddynt amlinellu sut y byddant yn cymryd yr argymhellion ymlaen. Gwnaethom ei hannog i ystyried sefydlu mecanwaith ymgynghorol a fydd yn goruchwylio’r gwaith hwn.

Yn y cyfamser, gofynnodd Pwyllgor CEDAW i Lywodraeth y DU gyflwyno adroddiad byr ar y camau a gymerir ar:

  • ymgorffori’r cytuniad i gyfraith ddomestig
  • sicrhau bod hawliau menywod yn cael eu hamddiffyn yn ystod y cyfnod ymadael â’r Undeb Ewropeaidd
  • sefydlu mecanwaith arolygu cenedlaethol i gydlynu gweithredu’r cytuniad

Bydd rhaid i lywodraeth y DU ddarparu’r adroddiad hwn erbyn Mawrth 2019. Mae croeso i randdeiliaid eraill i gyflwyno’u hasesiadau eu hunain.

Mae CEDAW yn cael ei fonitro gan y Pwyllgor ar Ddiddymu Gwahaniaethu yn erbyn Menywod, corff sy’n cynnwys 23 o arbenigwyr ar hawliau menywod o bob rhan o’r byd.

Mae llywodraethau’n cyflwyno adroddiadau i’r Pwyllgor bob pedair blynedd. Mae’r ‘Adroddiadau Gwladwriaeth’ hyn yn esbonio’r camau a gymerwyd i weithredu’r cytuniad a’r effaith ar fwynhau’r hawliau hyn. Darllennwch adroddiad diweddaraf Llywodraeth y DU (Awst 2011).

Mae’r Pwyllgor hefyd yn ystyried tystiolaeth gan ffynonellau eraill. Fel un o Sefydliadau Hawliau Dynol Cenedlaethol y DU (NHRIs), gall y Comisiwn gyflwyno gwybodaeth i’r broses hon yn yr hyn a elwir yn ‘adroddiad cysgod’.

Hefyd fe wnaeth y Ganolfan Adnoddau Menywod gydgysylltu adroddiad cysgod gan gynghrair o 42 o sefydliadau menywod a hawliau dynol o ledled y DU ym mis Ebrill 2013, a ariannwyd gan y Comisiwn.

Mae’r Pwyllgor yn cyhoeddi adroddiad ar ei archwiliad o’r Adroddiad Gwladwriaeth ac unrhyw adroddiadau cysgod ag argymhellion ar gyfer gweithredu. Gelwir hyn y ‘Sylwadau Terfynol’.

Weithiau mae’r Pwyllgor yn cyhoeddi argymhellion cyffredinol sy’n esbonio’r ffordd y gweithredir y cytuniad mewn sefyllfaoedd arbennig, er enghraifft brwydro yn erbyn lleferydd casineb hiliol. Gallwch ganfod y rhain ar wefan y CU.

Cwynion unigol

Gall y Pwyllgor ystyried cwynion gan fenywod unigol neu grwpiau o fenywod yn erbyn gwladwriaethau sydd wedi cadarnhau’r Protocol Opsiynol i CEDAW (yr hyn mae’r DU wedi’i wneud). Gall y Pwyllgor ymchwilio i doriadau ehangach a mwy systematig ar hawliau menywod.

Mae’r Comisiwn wedi cyhoeddi canllawiau ar ddefnyddio’r Protocol Opsiynol hwn (2010).

Ein gwaith ar fenywod

Mae ein gwaith arall ar fenywod yn cynnwys: 

Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Apr 2019