A busy crowded street A busy crowded street

Cyfamod Rhyngwladol ar Hawliau Economaidd, Cymdeithasol a Diwylliannol

Mae’r Cyfamod Rhyngwladol ar Hawliau Economaidd, Cymdeithasol a Diwylliannol (ICESCR) yn un o gytuniadau hawliau dynol pwysicaf y Cenhedloedd Unedig (CU). Mae’n un o’r ddau gytuniad sy’n rhoi grym cyfreithiol i’r Datganiad Cyffredinol o Hawliau Dynol (yr un arall yw’r Cyfamod Rhyngwladol ar Hawliau Sifil a Gwleidyddol, (ICCPR). Fe wnaeth y DU gadarnhau ICESCR ym 1976.

Mae hawliau ICESCR yn allweddol i alluogi pobl i fyw ag urddas. Mae’r cytuniad yn cwmpasu meysydd pwysig o bolisi cyhoeddus, megis y hawliau i:

  • waith
  • amodau teg a chyfiawn yn y gwaith
  • nawdd cymdeithasol
  • bwyd digonol
  • dillad a thai
  • iechyd, ac
  • addysg.

Gellir gweld testun llawn ICESCR yma.

Gwaith ICESCR gan y Comisiwn

Rydym wedi cynhyrchu’r adroddiadau ac ymchwil ddilynol fel rhan o’n gweithgarwch monitro cytuniad ICESCR.                                        

  • Cyflwyniad sydd wedi’i diweddaru i Bwyllgor y CU ar Hawliau Economaidd, Cymdeithasol a Diwylliannol - Cymraeg PDF (Ebrill 2016).
  • Datganiad Llafar yng gweithgor cyn-sesiynol Pwyllgor ar Hawliau Economaidd, Cymdeithasol a Diwylliannol y CU (Hydref 2015).
  • Cyflwyniad i Bwyllgor ar Hawliau Economaidd, Cymdeithasol a Diwylliannol y CU ar hawliau economaidd-gymdeithasol yn y DU (Awst 2015).
     

Rydym wedi cynhyrchu’r gwaith dilynol mewn cysylltiad â’r cytuniad hwn.

Y camau nesaf

  • Yn dilyn sylwadau i gloi mis Gorffennaf 2016, mae’r Comisiwn yn rhoi rhaglen gwaith ar waith i sicrhau bod llywodraeth y DU a’r llywodraethau datganoledig yn cymryd camau pendant i wneud y newidiadau a gafodd eu hargymell gan y CU. Mae ein gwaith yn cynnwys ymgysylltu â Llywodraeth, y Senedd, y Gymdeithas Sifil a rhanddeiliaid eraill.
  • Mae’r Adroddiad Gwladwriaeth nesaf o dan ICESCR i fod i’w gyhoeddi gan Lywodraeth y DU erbyn mis Mehefin 2021.

Mae ICESCR yn cael ei fonitro gan Bwyllgor y CU ar Hawliau Economaidd, Cymdeithasol a Diwylliannol (UN CESCR), corff sy’n cynnwys 18 o arbenigwyr annibynnol a dynnir o wladwriaethau sydd wedi cadarnhau’r cytuniad.

Mae llywodraethau’n cyflwyno adroddiadau i’r Pwyllgor hwn bob pum mlynedd. Mae’r ‘Adroddiadau Gwladwriaeth’ hyn yn esbonio’r camau a gymerwyd i weithredu’r cytuniad a sut mae’r rhain wedi effeithio ar bobl yn y DU.

Mae’r Pwyllgor hefyd yn ystyried tystiolaeth o ffynonellau eraill. Fel un o Sefydliadau Hawliau Dynol Cenedlaethol y DU (NHRIs), mae’r Comisiwn yn cyflwyno gwybodaeth i’r broses hon yn yr hyn a elwir yn ‘adroddiad cysgod’.

Mae’r Pwyllgor yn nodi ‘rhestr o faterion’ maent eisiau i’r gwladwriaethau ddarparu rhagor o wybodaeth arnynt. Gall NHRIs a chymdeithas sifil ymateb i’r materion hyn hefyd.

Yna mae’n archwilio Adroddiad Gwladwriaeth y DU a’r ymatebion i’r rhestr o faterion, ac yn cynhyrchu ei adroddiad ei hunan ag argymhellion ar gyfer gweithredu. Gelwir y rhain y ‘Sylwadau Terfynol’. Mae’n ofynnol i wladwriaethau gyhoeddi’r argymhellion hyn, gweithredu arnynt ac adrodd ar gynnydd.

Darllenwch Adroddiad Gwladwriaeth diweddarach y DU (2014).

Cyhoeddodd Pwyllgor y CU ar Hawliau Economaidd, Cymdeithasol a Diwylliannol ei sylwadau i gloi ym mis Mehefin 2016 ac amlygodd y meysydd blaenoriaeth canlynol:

  • Bod unrhyw Fil Hawliau Prydeinig wedi’i anelu at hyrwyddo hawliau dynol, yn enwedig hawliau economaidd, cymdeithasol a diwylliannol
  • Fframwaith rheoleiddio gwell i sicrhau bod cwmnïau sydd yn gweithredu yn y DU yn parchu hawliau economaidd, cymdeithasol a diwylliannol yn llawn
  • Bod y llywodraeth yn ystyried yr effaith ar hawliau dynol yn ei gwaith datblygu rhyngwladol
  • Asesiad effaith ar hawliau dynol y newidiadau diweddar i’r system trethu, yn arbennig i grwpiau sydd ar y cyrion a grwpiau sydd o dan anfantais.
  • Galw am gymorth cyfreithiol rhad ac am ddim a dileu ffioedd Tribiwnlys Cyflogaeth.
  • Bod y llywodraeth yn cynnal asesiad ar effaith diwygio nawdd cymdeithasol ers 2010.

Mae Rapporteurs Arbennig y CU ar Dai, Anableddau, Tlodi a Bwyd wedi ysgrifennu llythyr ar y cyd i Lywodraeth y DU ar y pryderon hawliau dynol sydd ganddyn nhw ynglŷn â Deddf Diwygio Lles a Gwaith 2016 (Ebrill 2016).

Cyhoeddodd Pwyllgor y CU ar Hawliau Economaidd, Cymdeithasol a Diwylliannol ei sylwadau i gloi ym mis Mehefin 2016 ac amlygodd y meysydd blaenoriaeth canlynol:

  • Bod unrhyw Fil Hawliau Prydeinig wedi’i anelu at hyrwyddo hawliau dynol, yn enwedig hawliau economaidd, cymdeithasol a diwylliannol
  • Fframwaith rheoleiddio gwell i sicrhau bod cwmnïau sydd yn gweithredu yn y DU yn parchu hawliau economaidd, cymdeithasol a diwylliannol yn llawn
  • Bod y llywodraeth yn ystyried yr effaith ar hawliau dynol yn ei gwaith datblygu rhyngwladol
  • Asesiad effaith ar hawliau dynol y newidiadau diweddar i’r system trethu, yn arbennig i grwpiau sydd ar y cyrion a grwpiau sydd o dan anfantais.
  • Galw am gymorth cyfreithiol rhad ac am ddim a dileu ffioedd Tribiwnlys Cyflogaeth.
  • Bod y llywodraeth yn cynnal asesiad ar effaith diwygio nawdd cymdeithasol ers 2010.

Mae Rapporteurs Arbennig y CU ar Dai, Anableddau, Tlodi a Bwyd wedi ysgrifennu llythyr ar y cyd i Lywodraeth y DU ar y pryderon hawliau dynol sydd ganddyn nhw ynglŷn â Deddf Diwygio Lles a Gwaith 2016 (Ebrill 2016).

 Cyhoeddodd Pwyllgor y CU ar Hawliau Economaidd, Cymdeithasol a Diwylliannol ei sylwadau i gloi ym mis Mehefin 2016 ac amlygodd y meysydd blaenoriaeth canlynol:

  • Bod unrhyw Fil Hawliau Prydeinig wedi’i anelu at hyrwyddo hawliau dynol, yn enwedig hawliau economaidd, cymdeithasol a diwylliannol
  • Fframwaith rheoleiddio gwell i sicrhau bod cwmnïau sydd yn gweithredu yn y DU yn parchu hawliau economaidd, cymdeithasol a diwylliannol yn llawn
  • Bod y llywodraeth yn ystyried yr effaith ar hawliau dynol yn ei gwaith datblygu rhyngwladol
  • Asesiad effaith ar hawliau dynol y newidiadau diweddar i’r system trethu, yn arbennig i grwpiau sydd ar y cyrion a grwpiau sydd o dan anfantais.
  • Galw am gymorth cyfreithiol rhad ac am ddim a dileu ffioedd Tribiwnlys Cyflogaeth.
  • Bod y llywodraeth yn cynnal asesiad ar effaith diwygio nawdd cymdeithasol ers 2010.

Mae Rapporteurs Arbennig y CU ar Dai, Anableddau, Tlodi a Bwyd wedi ysgrifennu llythyr ar y cyd i Lywodraeth y DU ar y pryderon hawliau dynol sydd ganddyn nhw ynglŷn â Deddf Diwygio Lles a Gwaith 2016 (Ebrill 2016).

 

 

Cyhoeddodd Pwyllgor y CU ar Hawliau Economaidd, Cymdeithasol a Diwylliannol ei sylwadau i gloi ym mis Mehefin 2016 ac amlygodd y meysydd blaenoriaeth canlynol:

  • Bod unrhyw Fil Hawliau Prydeinig wedi’i anelu at hyrwyddo hawliau dynol, yn enwedig hawliau economaidd, cymdeithasol a diwylliannol
  • Fframwaith rheoleiddio gwell i sicrhau bod cwmnïau sydd yn gweithredu yn y DU yn parchu hawliau economaidd, cymdeithasol a diwylliannol yn llawn
  • Bod y llywodraeth yn ystyried yr effaith ar hawliau dynol yn ei gwaith datblygu rhyngwladol
  • Asesiad effaith ar hawliau dynol y newidiadau diweddar i’r system trethu, yn arbennig i grwpiau sydd ar y cyrion a grwpiau sydd o dan anfantais.
  • Galw am gymorth cyfreithiol rhad ac am ddim a dileu ffioedd Tribiwnlys Cyflogaeth.
  • Bod y llywodraeth yn cynnal asesiad ar effaith diwygio nawdd cymdeithasol ers 2010.

Mae Rapporteurs Arbennig y CU ar Dai, Anableddau, Tlodi a Bwyd wedi ysgrifennu llythyr ar y cyd i Lywodraeth y DU ar y pryderon hawliau dynol sydd ganddyn nhw ynglŷn â Deddf Diwygio Lles a Gwaith 2016 (Ebrill 2016).

 

 

 

 

Weithiau mae Pwyllgor y CU ar Hawliau Economaidd, Cymdeithasol a Diwylliannol yn cyhoeddi sylwadau cyffredinol sy’n esbonio sut y gweithredir yr ICESCR mewn sefyllfaoedd arbennig. Gallwch ganfod y sylwadau cyffredinol hyn ar y wefan CU.

Diweddarwyd ddiwethaf: 05 Dec 2017