A busy crowded street A busy crowded street

Adolygiad Cyfnodol Cyffredinol

Adolygiad Cyfnodol Cyffredinol

Mae’r Adolygiad Cyfnodol Cyffredinol (UPR) yn broses a sefydlwyd gan Gyngor Hawliau Dynol y CU yn 2006 i adolygu’r sefyllfa hawliau dynol ym mhob Aelod-wladwriaeth o’r CU. Asesir pob gwladwriaeth gan garfan o gynrychiolwyr o Aelodau- wladwriaeth eraill bob pedair blynedd a hanner.

Mae UPR yn anfon y neges bwysig allan bod gan bob gwlad y cwmpas i wella’r ffordd mae hawliau dynol yn cael eu hyrwyddo a’u diogelu. Mae rhagor o wybodaeth ar gael ar y wefan CU.

Ein gwaith diweddaraf

Aseswyd y Deyrnas Unedig yn ddiweddar am y trydydd tro o dan yr Adolygiad Cyfnodol Cyffredinol. Fel rhan ein gwaith fel Sefydliad Hawliau Dynol Cenedlaethol, cyflwynom adroddiad i’r Cenhedloedd Unedig yn amlinellu’r prif faterion yn wynebu Prydain heddiw. Er bod rhai gwelliannau ar faterion megis stopio a chwilio a chaethwasiaeth fodern, canfu fod meysydd lle mae gofyn am gynnydd. Amlinella’r adroddiad 30 o argymhellion clir i’r CU, nifer ohonynt a leisiwyd gan Wladwriaethau Aelod yn y Cyngor Hawliau Dynol.

Yng nghyfarfod y Cyngor Hawliau Dynol ym mis Medi 2017 cafodd y DU 227 o argymhellion ar gyfer gwelliannau i’w hanes hawliau dynol. Ar ôl yr adolygiad, ysgrifennodd y Comisiwn at y Weinyddiaeth Gyfiawnder, gan ofyn i lywodraeth y DU amlinellu’i strategaeth ar gyfer rhoi argymhellion yr adolygiad ar waith.  

A flow chart showing the various milestones of the UPRtreaty cycle

Cylch adrodd yr Adolygiad Cyfnodol Cyffredinol

Cynhelir pob adolygiad gan Weithgor Adolygiad  Cyfnodol Cyffredinol y Cyngor Hawliau Dynol sydd yn cynnwys pob un o 47 aelod y Cyngor Hawliau Dynol, er y gallai unrhyw un o Wladwriaethau Aelod y CU gymryd rhan yn yr adolygiad.

Drwy’r adolygiad, bydd Gwladwriaethau Aelod yn asesu sefyllfaoedd hawliau dynol pob gwlad bob pum mlynedd. Defnyddiant dystiolaeth gan ystod eang o ffynonellau, gan gynnwys adroddiad gan y wladwriaeth dan adolygiad ac asesiadau annibynnol gan gyrff cytuniad y CU, Sefydliadau Hawliau Dynol Cenedlaethol (fel y Comisiwn) a sefydliadau anllywodraethol.

Bydd gwladwriaethau aelod wedyn yn gwneud argymhellion ar gyfer cynnydd pellach mewn ‘adroddiad deilliannau’. Bydd yr adroddiad yn cynnwys ymateb gan y wladwriaeth dan adolygiad yn dweud a yw’n derbyn yr argymhellion neu beidio, yn aml gydag eglurhad o’r safbwynt hwnnw.

Annogir y wladwriaeth i gyflwyno adroddiad cynnydd canol tymor y cylch pum mlynedd.

Gwnawn weithio gyda’r llywodraeth a sefydliadau cymdeithas ddinesig dros y pum mlynedd nesaf i weithio i roi’r argymhellion hyn ar waith.  

Adolygwyd y DU deirgwaith drwy broses yr Adolygiad Cyfnodol Cyffredinol. Digwyddodd yr adolygiad diwethaf ym mis Mai 2017. Cyhoeddwyd  y rhestr lawn o 227 o argymhellion ym mis Medi 2017

Cyhoeddodd Llywodraeth y DU eglurhad hefyd o’i safbwynt ar bob un o’r argymhellion

Fel rhan y broses hon, cyflwynodd Llywodraeth y DU adroddiad a amlinellodd brif heriau a llwyddiannau hawliau dynol y pum mlynedd ddiwethaf.

Cyflwynodd y Comisiwn i’r CU ei asesiad annibynnol ei hun  ym mis Medi 2016, a chefnogodd y Sefydliad Hawliau Dynol Prydeinig i lunio cyflwyniad gan gynghrair o sefydliadau cymdeithas ddinesig. Ceir rhestr lawn o ‘adroddiadau cysgod’ fel y rhain ar wefan y CU.  

Fel Sefydliad Hawliau Dynol Cenedlaethol (NHRI), mae’r Comisiwn yn:

  • monitro cydymffurfiad Llywodraeth y DU a gweinyddiaethau datganoledig â’r UPR
  • yn adrodd wrth y Cyngor Hawliau Dynol gyda’i argymhellion ei hun ar gyfer gwella
  • yn cefnogi cymdeithas ddinesig i gyflwyno’i dystiolaeth ei hunan i’r Cyngor Hawliau Dynol
  • yn cefnogi’r ffordd y gweithredir argymhellion yr adolygiad

Gan fod argymhellion y  trydydd cylch wedi’u mabwysiadu gan y Cyngor Hawliau Dynol bellach, gwnawn weithio gyda llywodraeth y DU i annog eu rhoi ar waith. Disgwylia Cyngor Hawliau Dynol y CU wladwriaethau i ymgynghori â NHRIs a sefydliadau anllywodraethol eraill, elusennau a grwpiau buddiant ar yr argymhellion a gafwyd er mwyn ffurfio cynllun gweithredu’r adolygiad. 

Cerrig milltir nesaf Adolygiad Cyfnodol Cyffredinol y DU

Ymrwymodd Llywodraeth y DU ei hunan i lunio diweddariad ar bum argymhelliad erbyn Mai 2018, ac adroddiad cynnydd canol tymor ar bob argymhelliad erbyn mis Mai 2019.

 

Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Jan 2018