A pair of eyes A pair of eyes

Beth yw’r Datganiad Cyffredinol o Hawliau Dynol?

‘Genir pob bod dynol â hawliau cyfartal a diymwad a rhyddidau sylfaenol’

Y Datganiad Cyffredinol o Hawliau Dynol yw’r sylfaen ar gyfer yr hawliau dynol cyfoes sy’n rhan o gyfraith y DU. Wedi’i ddisgrifio fel ‘y prif ddatganiad o hawliau a rhyddidau o’r holl fodau dynol’, fe’i mabwysiadwyd gan Gynulliad Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig ym 1948.

Mae’n cynrychioli’r cytundeb rhyngwladol cyntaf ar egwyddorion sylfaenol hawliau dynol. Mae’r Datganiad wedi’i seilio ar urddas, cydraddoldeb a thegwch. Mewn cyflwyniad a 30 ‘Erthygl’ sy’n mynegi rhwymedigaethau Aelod-wladwriaethau, mae’n cyflwyno ystod o hawliau a rhyddidau mae gan bawb, ymhobman yn y byd, hawl iddynt. Enghreifftiau o’r rhain yw’r hawl i fywyd a rhyddid rhag arteithio, a thriniaeth greulon neu ddiraddiol.

Y Datganiad heddiw

Mae dylanwad y Datganiad yn dal i fyw. Mae’n berthnasol nid yn unig i gymdeithasau sy’n profi anghydfod a gormes, ond hefyd i ddemocratiaethau heddychlon â’r angen barhaol i fynd i’r afael ag anghyfiawnder a sarhadau i urddas dynol.

Mae bron pob gwladwriaeth yn y byd wedi derbyn y Datganiad. Mae’n darparu set gyffredinol o safonau lleiaf ynghylch sut dylai pobl gael eu trin.

Mae’r Datganiad wedi’i addasu i fod yn gymwys i wahanol rannau o’r byd ac mae ganddo gysylltiad uniongyrchol i’n deddfwriaeth hawliau dynol ein hunain. Yn Ewrop, mae’r Datganiad yn ffurfio sylfaen y Confensiwn Ewropeaidd ar Hawliau Dynol. Yn ei dro, ymgorfforwyd y Confensiwn hwn ym maes cyfraith y DU gan Ddeddf Hawliau Dynol 1998.

Dylanwad byd-eang

Mae’r Datganiad wedi ysbrydoli mwy nag 80 o gonfensiynau a chytuniadau rhyngwladol, yn ogystal â nifer o gonfensiynau rhanbarthol, a deddfau domestig. Hefyd mae wedi bod yn gatalydd i system gynyddol o ddiogelwch hawliau dynol ar gyfer grwpiau megis pobl anabl, pobloedd cynhenid a menywod. Mae wedi’i gyfieithu i fwy na 360 o ieithoedd.

Mae’r Datganiad Cyffredinol, gyda’r ddau gyfamod pwysig (addewidion gan lywodraeth i ddinasyddion), yn ffurfio’r hyn sy’n hysbys fel y Ddeddf Hawliau Dynol Ryngwladol. Y cyfamodau hyn yw:

  • Y Cyfamod Rhyngwladol ar Hawliau Sifil a Gwleidyddol (wedi’i fabwysiadu 1966), ac
  • Y Cyfamod Rhyngwladol ar Hawliau Economaidd, Cymdeithasol a Diwylliannol (wedi’i fabwysiadu 1966).

Gallwch ddysgu rhagor am y Bil Rhyngwladol o Hawliau Dynol yn y daflen hon gan y Cenhedloedd Unedig.

Rhagor o wybodaeth ynghylch cytuniadau’r CU a gwaith y Comisiwn [dolen i’r dudalen]

Diweddarwyd ddiwethaf: 04 May 2016