men and women talking in an office

Aflonyddu rhywiol yn y gweithle

Fe ddigwydd aflonyddu rhywiol pan fo unigolyn yn ymwneud ag ymddygiad o natur rywiol sydd heb ei ddymuno. Mae ganddo’r pwrpas neu effaith o:

  • dreisio urddas rhywun
  • creu amgylchedd arswydus, gelyniaethus, diraddiol, gwaradwyddus neu ymosodol i’r unigolyn dan sylw 

Gall ‘o natur rywiol’ gynnwys ymddygiad llafar, heb fod yn llafar neu ymddygiad corfforol, gan gynnwys cais heb ei ddymuno i ddenu rhywun yn rhywiol, cyffwrdd â rhywun yn amhriodol, ffurfiau o ymosodiadau rhywiol, cellwair rhywiol, arddangos ffotograffau neu luniau pornograffig, neu anfon e-byst gyda deunydd o natur rywiol. Am fwy o wybodaeth ar aflonyddu a’r hyn a olyga, gweler ein tudalen ar wahaniaethu ar sail rhyw

Dioddef aflonyddu rhywiol yw un o’r sefyllfaoedd mwyaf anodd a wyneba person yn y gweithle. Nid oes un gweithle sydd yn ddiogel rhag aflonyddu rhywiol ac nid yw diffyg achosion sydd wedi’u hadrodd amdanynt yn angenrheidiol yn meddwl nad ydynt wedi digwydd. Mae tystiolaethau uchel eu proffil yn ddiweddar a rhannu profiadau ar y cyfryngau cymdeithasol wedi amlygu aflonyddu rhywiol mewn ystod o weithleoedd, a’r rhwystrau gwirioneddol y mae llawer yn eu dioddef wrth adrodd amdanynt.    

Mae cyflogwyr yn gyfrifol dros sicrhau nad yw gweithwyr yn wynebu aflonyddu yn eu gweithle. Mae rhwymedigaeth ganddynt i gymryd camau rhesymol i ddiogelu’u gweithwyr a byddant yn atebol os byddant yn methu gwneud felly. 

Beth yr ydym ni yn ei wneud?

Rydym wedi ysgrifennu at gyflogwyr mawr ledled Prydain i ofyn iddynt ddarparu tystiolaeth am ba amddiffynfeydd sydd ganddynt ar waith i atal aflonyddu rhywiol, pa gamau a gymerwyd ganddynt i sicrhau bod pob gweithiwr yn gallu sôn am achosion aflonyddu, a sut y maent yn cynllunio i atal aflonyddu yn y dyfodol. Gallwch ddarllen mwy am ein cynlluniau yma.  

Rydym yn gyfrifol dros annog cydraddoldeb ac amrywiaeth, dileu gwahaniaethu anghyfreithlon, a diogelu a hybu hawliau dynol pawb ym Mhrydain. Mae hyn yn cynnwys gweithio tuag at bawb yn cael mynediad i weithle sydd heb aflonyddu ynddo.  

We want to hear from you

Rydym am glywed oddi wrthych

Hoffem hefyd glywed gan bobl sydd wedi dioddef, bod yn dyst i neu wedi cefnogi eraill gydag aflonyddu rhywiol yn y gweithle, i sicrhau bod lleisiau pobl sydd wedi’u heffeithio yn sail i’r atebion yr ydym yn eu cynnig.  

Rydym yn gofyn i unigolion  roi gwybod i ni yr hyn yn eu barn nhw sydd wedi’u helpu yn eu hachos a’r newidiadau sydd eu hangen i daclo’r broblem. Nid ydym yn disgwyl i chi rannu manylion eich profiadau personol â ni ond rydym an dynnu ar yr achos i’n helpu datblygu atebion ymarferol a gwelliannau posib. Caiff unrhyw wybodaeth a gawn ei thrin yn gyfrinachol.

Llenwi’r arolwg aflonyddu rhywiol (yn agor mewn ffenestr newydd)

Dyddiad cau ar gyfer ymatebion: 19 Ionawr 2018

Beth a wnawn â’r wybodaeth?

Gwnawn ddefnyddio’r dystiolaeth a ddarparwyd i ddeall pa gamau mae cyflogwyr yn eu cymryd i sicrhau nad oes unrhyw aflonyddu rhywiol yn digwydd yn eu gweithleoedd. Rydym hefyd am ganfod os yw staff yn teimlo y gallan nhw adrodd am aflonyddu rhywiol heb ofni erledigaeth ac yn hyderus y caiff archwiliadau eu cynnal yn briodol. Byddwn yn adrodd yn nyddiau cynnar 2018, gan amlygu’r arfer orau a chynnig argymhellion ar gyfer diwygio.   

Os byddwn yn canfod bod cyflogwyr yn methu byddwn yn ystyried defnyddio ein pwerau gorfodi, megis archwiliadau i sefydliadau i sicrhau bod gweithwyr yn cael eu diogelu. 

Cymorth i gyflogwyr

Mae gwefan ACAS yn cynnwys gwybodaeth am drin cwynion aflonyddu rhywiol ac yn cynnwys llinell gynghori os ydych am wybodaeth bellach.

Gallwch hefyd lawr lwytho ein canllaw i aflonyddu rhywiol a’r gyfraith: canllaw i gyflogwyr.

Cymorth i unigolion

Mae nifer o sefydliadau sydd yn cynnig cymorth i bobl sydd efallai wedi dioddef aflonyddu gan gynnwys:

Elusen annibynnol yw Cymorth i Ddioddefwyr sydd yn darparu cymorth cyfrinachol, rhad ac am ddim ac sydd wedi’i deilwra i ddioddefwyr trosedd, waeth a gafodd y drosedd ei hadrodd amdani neu beidio neu ba mor hir yn ôl y digwyddodd.  

Sefydliad ffeministaidd yw Rape Crisis England & Wales sydd yn hybu anghenion a hawliau menywod a merched sydd wedi dioddef trais rhywiol, i wella gwasanaethau iddynt ac i weithio tuag at ddileu trais rhywiol.

Cewch fanylion y llinell gynghori a’ch gwasanaeth agosaf ar wefan Rape Crisis.

Elusen yw’r Samariaid sydd yn gallu darparu cymorth emosiynol i weithwyr sydd yn ei chael yn anodd ymgodymu ac angen rhywun i wrando arnynt.

Ffoniwch 999 os ydych chi neu rywun arall mewn perygl enbyd neu os oes trosedd yn digwydd. Ffoniwch 101 i gysylltu â’r heddlu os nad yw’r drosedd yn un argyfwng. Ar gyfer yr heddlu yng Nghymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon ymwelwch â www.police.uk a’r heddlu yn yr Alban ar www.scotland.police.uk.

Os ydych o’r farn eich bod efaillai wedi’ch trin yn annheg ac eisiau cyngor pellach, cysylltwch â’r Gwasanaeth Cynghori a Chymorth Cydraddoldeb.

Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Mar 2018