I bwy mae’r Ddeddf Hawliau Dynol yn gymwys?

Advice and Guidance

I bwy mae'r dudalen hon?

  • Employees

Y gwledydd y mae'n berthnasol iddynt?

    • England

      England

    • |
    • Scotland

      Scotland

    • |
    • Wales

      Wales

Os ydych yn cael eich trin yn annheg ac rydych yn ystyried y gallai fod yn fater ynghylch hawliau dynol, mae’n bwysig deall a yw’r Ddeddf Hawliau Dynol yn gymwys i’r unigolyn neu’r sefydliad sy’n achosi’r broblem.

Mae’r Ddeddf yn berthnasol i:

  • bob awdurdod cyhoeddus, a
  • phob corff arall, ai’n gyhoeddus neu breifat, sy’n cyflawni swyddogaethau cyhoeddus

Mae awdurdodau cyhoeddus yn cynnwys:

  • adrannau’r llywodraeth
  • llysoedd a thribiwnlysoedd
  • awdurdodau lleol
  • yr heddlu, swyddogion carchar a mewnfudo
  • ysgolion, os y’i hariennir yn cyhoeddus
  • ombwdsmyn
  • erlynwyr cyhoeddus
  • ymddiriedolaethau, byrddau iechyd ac ysbytai GIG, a
  • llawer o sefydliadau eraill a sefydlwyd gan y gyfraith, megis Swyddfa'r Comisiynydd Gwybodaeth a’r Cyngor Meddygol Cyffredinol.

Mae’n rhaid i awdurdodau cyhoeddus megis ysbytai GIG neu’r heddlu ddilyn y Ddeddf Hawliau Dynol ym mhoopeth maent yn ei wneud. Mae hyn hefyd yn cynnwys agweddau preifat eu busnes, megis gwneud contractau cyflogaeth.

Gallai sefydliadau preifat neu elusennau sy’n cynnal swyddogaethau cyhoeddus gynnwys, er enghraifft:

  • cyfleustodau wedi’u preifateiddio megis cwmnïau dŵr, Nwy Prydain a Network Rail
  • cwmni diogelwch yn rhedeg carchar preifat
  • cymdeithasau tai sy’n gweithredu fel landlordiaid cymdeithasol
  • cartrefi gofal preifat yn darparu gofal ar ran awdurdod lleol, ac
  • ysbytai preifat yn darparu gofal ar ran y GIG.

Rhaid i sefydliadau preifat neu elusennau ddilyn y Ddeddf Hawliau Dynol dim ond pan maent yn cynnal eu swyddogaethau cyhoeddus.

Cyfarwyddyd ar gyfer awdurdodau cyhoeddus

Os ydych yn gweithio mewn awdurdod cyhoeddus, mae angen ichi wybod eich cyfrifoldebau o dan y Ddeddf Hawliau Dynol. Mae’r Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol wedi cynhyrchu Hawliau Dynol: Bywydau Dynol, ganllaw i’ch helpu i ddeall sut mae’r Ddeddf yn perthyn i’r gwasanaethau rydych yn eu darparu. Mae’r canllaw yn cynnwys:

  • gwybodaeth ar wreiddiau, nodau a chwmpas y Ddeddf Hawliau Dynol
  • esboniadau o bob hawl a sut maent yn berthnasol i wahanol awdurdodau cyhoeddus
  • enghreifftiau ac astudiaethau achos bywyd go iawn yn dangos hawliau dynol mewn ymarfer
  • ‘Deall y Jargon’ ac atebion i gwestiynau cyffredin, ac
  • Dangos y ffordd i wybodaeth bellach a chysylltiadau defnyddiol.

Diweddarwyd ddiwethaf: 04 May 2016

Further information

If you think you might have been treated unfairly and want further advice, you can contact the Equality Advisory and Support Service.

Phone: 0808 800 0082
Textphone: 0808 800 0084

You can email using the contact form on the EASS website.

Also available through the website are BSL interpretation, web chat services and a contact us form.

Post:
FREEPOST
EASS HELPLINE
FPN6521

Opening hours:

9am to 7pm Monday to Friday
10am to 2pm Saturday
closed on Sundays and Bank Holidays

Alternatively, you can visit our advice and guidance page.