Gwahaniaethu ar sail rhyw mewn gwasanaethau

Mae’r adran hon yn cynnwys gwybodaeth am eich hawl i beidio â dioddef gwahaniaethu ar sail rhyw fel defnyddiwr, er enghraifft, pan fyddwch chi’n defnyddio neu’n prynu nwyddau neu wasanaethau.  Fe wnawn ni esbonio beth gallwch chi ei wneud os gwahaniaethir yn eich erbyn ar sail eich rhyw.

  • I gael mwy o wybodaeth am hawliau defnyddwyr megis gwarantau cynnyrch a materion safonau masnach, ewch i wefan DirectGov
  • I gael gwybod mwy am gyfrifoldebau darparwyr gwasanaeth i osgoi gwahaniaethu, ewch i Busnesau a sefydliadau: darparwyr gwasanaeth.
  • I gael gwybod mwy am wahaniaethu wrth ddefnyddio nwyddau a gwasanaethau, ewch i Hawliau ar waith: gwasanaethau

Beth yw gwahaniaethau ar sail rhyw mewn gwasanaethau?

Rhaid i nwyddau neu wasanaethau sydd ar gael i’r cyhoedd gael eu darparu mewn ffordd sydd ddim yn gwahaniaethu’n annheg ar sail rhyw.

Gall darparwr gwasanaeth wahaniaethu ar sail rhyw mewn tair ffordd:

  • trwy wrthod rhoi gwasanaeth i chi
  • trwy roi gwasanaeth o safon is i chi
  • trwy roi gwasanaeth i chi gydag amodau gwaeth

Yn dibynnu ar yr amgylchiadau, gallai hyn fod yn wahaniaethu uniongyrchol neu anuniongyrchol.

Gwahaniaethu uniongyrchol ar sail rhyw

Enghraifft:

Mae landlord preifat sy’n rhentu tŷ i’w rannu yn gofyn am fwy o flaendal gan grwpiau o ddynion na grwpiau o fenywod.  Mae hyn yn debygol o fod yn wahaniaethu uniongyrchol ar sail rhyw.

Gwahaniaethu anuniongyrchol ar sail rhyw

Enghraifft:

Mae darparwr morgais yn gwrthod rhoi morgais i rywun am ei fod yn gweithio’n rhan-amser.  Gan fod nifer helaeth o weithwyr rhan-amser yn fenywod, mae hyn yn debygol o fod yn wahaniaethu anuniongyrchol anghyfreithlon ar sail rhyw.

Beth yw darparwr gwasanaeth?

Sefydliad yw darparwr gwasanaeth sy’n darparu nwyddau, cyfleusterau neu wasanaethau i’r cyhoedd, p’un a yw’n codi tâl neu’n eu darparu am ddim, waeth pa mor fawr neu fach yw’r sefydliad.

Mae’r diffiniad o “ddarparwr gwasanaeth” yn eithaf eang: mae’n cynnwys y rhan fwyaf o sefydliadau sy’n delio’n uniongyrchol ag aelodau o’r cyhoedd.  Er enghraifft, ni fyddai gwneuthurwr sy’n gwerthu nwyddau trwy fanwerthwyr yn unig yn cael ei ystyried fel darparwr gwasanaeth, ond fe fyddai’r manwerthwyr.

Yn yr un modd, ni fyddai banc buddsoddi sy’n delio â chwmnïau eraill yn unig ac nid gyda’r cyhoedd yn cael ei gynnwys yn y diffiniad; ond, fe fyddai banc stryd fawr yn cael ei gynnwys.

Mae gwasanaethau’n cynnwys cyfleusterau cyhoeddus hefyd fel parciau, adeiladau cyhoeddus, cyfleusterau hamdden a gorsafoedd trenau, p’un a ydynt yn cael eu rhedeg gan y llywodraeth neu gan gwmnïau preifat. I gael mwy o wybodaeth am wahaniaethu ar sail rhyw mewn gwasanaethau a ddarperir gan gyrff cyhoeddus, darllenwch Gwahaniaethu ar sail rhyw mewn gwasanaethau cyhoeddus

Os ydych chi’n credu bod darparwr gwasanaeth wedi gwahaniaethu yn eich erbyn ar sail rhyw, darllenwch Defnyddio’ch hawliau i gael mwy o wybodaeth am sut i fwrw ymlaen â’ch achos.
 

back to top