Beth ddisgwylir i ddarparwyr iechyd a gofal cymdeithasol ei wneud

Sefydlwyd y Gwasanaeth Iechyd Gwladol (GIG) ym 1948 er mwyn rhoi gofal iechyd i’r holl ddinasyddion ar sail eu hanghenion, nid y gallu i dalu. Hefyd, mae llawer o ddarparwyr gofal iechyd annibynnol (preifat a gwirfoddol) yn cynnig amrywiaeth o wasanaethau ym Mhrydain. Ni chaiff darparwyr iechyd a gofal cymdeithasol cyhoeddus neu annibynnol wahaniaethu’n anghyfreithlon ar sail rhyw, hil, anabledd, cyfeiriadedd rhywiol, a chrefydd a chred wrth ddarparu gwasanaethau i bobl. Er hynny, mae’n gyfreithlon o hyd i wahaniaethu ar sail oedran wrth ddarparu nwyddau, cyfleusterau a gwasanaethau.

Mae deddfwriaeth fel y Ddeddf Cysylltiadau Hiliol, y Ddeddf Gwahaniaethu ar sail Rhyw a’r Ddeddf Gwahaniaethu ar sail Anabledd wedi rhoi cyfrifoldebau cyfreithiol ychwanegol i awdurdodau cyhoeddus (gan gynnwys darparwyr iechyd a gofal cymdeithasol cyhoeddus) i hyrwyddo cydraddoldeb yn gadarnhaol. Nid oes gofyniad cyfreithiol i ddarparwyr preifat gydymffurfio â’r rhain, er y byddai’n arfer da iddynt wneud hynny. Wrth ddarparu gwasanaethau ar ran awdurdodau cyhoeddus, efallai y byddai contractau’r awdurdodau yn gofyn i ddarparwyr preifat gyflawni gwasanaethau mewn modd sy’n cydymffurfio â’r ddeddfwriaeth.

Mewn dyfarniad a roddwyd yn 2007, fe benderfynodd Tŷ’r Arglwyddi nad yw cartref gofal preifat sy’n rhoi llety i’r henoed yn rhwym wrth Gonfensiwn Ewropeaidd ar Hawliau Dynol wrth roi gofal o’r fath ar ran awdurdod cyhoeddus. Mae’r llywodraeth yn ystyried adolygu’r ddeddf sy’n ymwneud â’r mater hwn. Mwy o wybodaeth am gyfrifoldebau cyfreithiol awdurdodau cyhoeddus.

Mwy o ganllawiau ynglŷn â’r hyn y gall darparwyr gofal iechyd ei wneud i hyrwyddo cydraddoldeb a hawliau dynol ar wefan y Comisiwn Gofal Iechyd.

back to top