Ymdrin a gwahaniaethu ac aflonyddu

Mae’n rhaid i ddarparwyr addysg gydymffurfio â deddfwriaeth gwrth-wahaniaethu a hawliau dynol ac mae ganddyn nhw ddyletswydd i hyrwyddo lles disgyblion neu fyfyrwyr. Mae hynny’n golygu y dylen nhw fwrw ati i ddileu pob math o wahaniaethu ac aflonyddu - boed hynny tuag at eu myfyrwyr neu staff.

Yn gyffredinol, dylid ymdrin â hyn yn gyntaf trwy eich polisi disgyblu eich hunain, ond o dan unrhyw amgylchiadau, diogelwch, lles ac anghenion cymorth eich dioddefwr ddylai gael y flaenoriaeth gyntaf.

Mwy o wybodaeth am y diffiniad cyfreithiol o wahaniaethu.

 
Ymdrin â gwahaniaethu ac aflonyddu ar fyfyrwyr neu staff ar sail hil


Mae gan ddarparwyr addysg gyfrifoldeb cyfreithiol i wneud cofnod ysgrifenedig o unrhyw ddigwyddiad hiliol ar eu safleoedd. Hefyd, dylai ysgolion ddweud wrth eu hawdurdod lleol (awdurdod addysg yn yr Alban) am unrhyw ddigwyddiadau hiliol.

Gall rhai digwyddiadau hiliol fod yn droseddau yng Nghymru a Lloegr o dan Ddeddf Trosedd ac Anhrefn 1998. Mae’r rhain yn cynnwys:

  • Ymosodiad oherwydd cymhelliad hiliol, yn cynnwys ymosodiad cyffredin, gwir niwed corfforol, niwed corfforol difrifol a chlwyfo.
  • Difrod troseddol oherwydd cymhelliad hiliol, gan gynnwys graffiti hiliol, difrod i eiddo a llosgi bwriadol (cynnau tanau).
  • Trefn gyhoeddus/aflonyddu oherwydd cymhelliad hiliol, gan gynnwys ymddygiad sy’n achosi (neu’n debygol o achosi) aflonyddwch, trallod neu ofn trais.
  • Yr heddlu (nid y darparwyr addysg) sy’n gyfrifol am ymchwilio ac ymdrin ag unrhyw ddigwyddiadau hiliol lle mae troseddau posibl wedi’u cyflawni. Dylid hysbysu’r heddlu am bob digwyddiad o’r fath cyn gynted â phosibl.

Dylai darparwyr addysg ddweud wrth yr heddlu hefyd os bydd y dioddefwr neu rieni yn gofyn iddyn nhw wneud hynny.


Ymdrin ag aflonyddu ar fyfyrwyr neu staff ar sail rhyw 

Yn ogystal ag egwyddorion cyffredinol ar gyfer ymdrin â gwahaniaethu neu aflonyddu, mae yna reolau penodol ar gyfer ymdrin ag aflonyddu a gwahaniaethu ar sail rhyw, yn enwedig o dan yr amgylchiadau canlynol:

  • Os yw’r dioddefwr o dan 16 oed, gan y gall hyn gyfateb i gam-drin plentyn. O dan yr amgylchiadau hyn mae’n rhaid i ysgolion rannu gwybodaeth sydd ganddynt am aflonyddu rhywiol gyda’r heddlu a’r gwasanaethau cymdeithasol. Mae mwy o wybodaeth am hyn ar Mae Pob Plentyn yn Bwysig  a Teachernet.
  • Os yw’r sawl sy’n cyflawni’r drosedd yn athro, darlithydd neu’n weithiwr proffesiynol arall sydd â swydd o awdurdod. Mae hyn fel arfer naill ai’n fater troseddol (y dylid ei gyfeirio at yr heddlu) neu’n drosedd ddisgyblu o dan god y darparwr ei hun - felly dylai darparwyr ddilyn eu gweithdrefnau safonol.

back to top