Teyrnged i Dave Morris

21 April 2010

 

21 Ebrill 2010

Gyda marwolaeth sydyn David Morris ddydd Sul 18 Ebrill 2010 rydym wedi colli arwr yn y mudiad am gydraddoldeb a hawliau dynol. Fel pobl anabl rydym wrth gwrs yn osgoi iaith ‘arwyr’, gan greu’r ddelwedd o ‘efrydd dewr’ yn cyflawni goruchafiaeth dros anawsterau – ac ni fyddai David yn barod i oddef hynny. Ond rhaid inni adennill ‘arwriaeth’ i ddisgrifio cyfraniadau anhygoel Dave i fyw’n annibynnol, hawliau dynol a’r mudiad anabledd. Helpodd David i lywio’r mudiad byw’n annibynnol yn yr 80au a chynlluniodd hygyrchedd a chynhwysiad i’r ‘casgliad mwyaf o bobl anabl mewn un ddinas, ar y ddaear, mewn hanes’ fel y soniodd amdano wrth siarad am Lundain 2012.

Wrth nodi mewn Grŵp Anabledd Seneddol Holl Bleidiol am sut na allai symud o un Fwrdeistref i’r llall yn Llundain oherwydd ei ofn o golli ei becyn gofal cymdeithasol hanfodol, gan grybwyll yn ysmala bod ei hawliau dynol yn cael eu haberthu ar allor disgresiwn lleol, soniodd am yr hurtrwydd yn y fath fodd fel nad oedd yn bosib ei ateb. Os na allai uwch gynghorydd anabledd y Maer (y swydd a ddaliai ar y pryd) symud tŷ heb ofni, does bosib mai mater o amser yn unig fyddai hi cyn i Lywodraeth gytuno y dylai ‘hygludedd gofal cymdeithasol’ fod mewn grym – yr hyn a wireddwyd ac mae Dave yn bersonol yn haeddu clod mawr amdano.

Siaradodd yn bwyllog ac yn rymus ar werth cyfartal bywydau pobl anabl a phobl nad ydynt yn anabl a’r risg y byddai cynorthwyo hunanladdiad yn gyfreithiol yn atgyfnerthu gwerth anghyfartal. Heriodd pobl anabl hefyd i ymdrechu’n galetach i fynd i’r afael â hygyrchedd i bobl a chanddynt gyflyrau niwro-amrywiaeth ac iechyd meddwl. Roedd ganddo’r dewrder i bwyso am newid, y meddylgarwch i wneud hynny’n effeithiol, yr hiwmor i ymgysylltu â phobl yn gadarnhaol. Roedd David yn graff, myfyrgar, trugarog - a hefyd yn gefnogol iawn i lawer o ffrindiau a chydweithwyr a fydd yn colli ei ddeallusrwydd a’i fflach.

Rydym yn dlotach o’i golli – ond cymaint cyfoethocach oherwydd ei gyfraniadau i gydraddoldeb a hawliau dynol yn y wlad hon.

Liz Sayce
Pwyllgor Anabledd y Comisiwn