Mae’r adran hon yn ymdrin ar wahanol amgylchiadau lle bo rhai pobl yn cael eu gwahaniaethu, fel yn yr ysgol, y gweithle a’r farchnad swyddi, siopau a thrafnidiaeth gyhoeddus, a delio â’r heddlu.
Mae’n egluro’r hawliau penodol sydd gennych yn y sefyllfaoedd hyn.
Iechyd a Gofal Cymdeithasol
Mae’r adran hon yn ymwneud â sicrhau triniaeth deg a gydag urddas, mewn gwasanaethau gofal cymdeithasol ac iechyd.
Yma, cewch wybodaeth am eich hawliau yn ymwneud â thai ac eiddo, a sefyllfaoedd perthnasol lle gall gwahaniaethu ddigwydd. Mae’r term ‘tai ac eiddo’ yn cynnwys preswylfaoedd fel fflatiau, tai, byngalos a chartrefi symudol, ac adeiladau masnachol.
Mae gan yr heddlu ar llysoedd yr un deddfwriaeth gwrth wahaniaethu a chyrff cyhoeddus eraill, ac ni ddylent wahaniaethu yn anheg wrth gyflawni eu dyletswyddau neu wrth ddarparu eu gwasanaethau.
Mae’r adran hon yn ymwneud a sicrhau triniaeth deg mewn addysg neu hyfforddiant. Mae’n cynwys addysg feithrin, ysgolion a cholegau, hyfforddiant yn ymwneud a gwaith, ac addysg i oedolion neu dysgu parhaol ac fe’i anelir yn bennaf at fyfyrwyr neu disgyblion a’u rhieni neu gofalwyr, ond hefyd at unrhywun sydd a diddordeb i ddysgu mwy yn y maes yma.
Mae’r adran hon yn ymwneud a hawliau mewn maes eang o wasanaethau, yn cynnwys gwasanaethau cyllid, siopau, adloniannau, gwasanaethau ffôn ac ar lein. Mae’n ymdrin a’r addasiadau rhesymol y disgwylir i ddarparwyr gwasanaeth i wneud i’w hadeiladau a’u practisiau busnes, ac mae’n olrhain amgylchiadau lle mae’n gyfreithiol i ddarparwr gwasanaeth gyfyngu ar ei ddarpariaeth i grwp penodol o bobl.
Bydd yr adran hon yn rhoi arweiniad i chi ddeall eich hawliau wrth ddefnyddio rhwydweithiau trafnidiaeth gyhoeddus trwy gydol Lloegr, Cymru a’r Alban. Mae’n ymwneud a’r safonau o hygyrchedd y gallwch ddisgwyl gan ddarparwyr trafnidiaeth gyhoeddus – hygyrched cerbydau a chafaladwyedd gwybodaeth amserlen. Mae hefyd yn olrhain y deddfau sy’n rheoli hygyrchedd trafnidiaeth ar hyn y gallwch wneud os ydych yn teimlo bod gwasanaeth penodol yn eich diarddel neu yn eich trin yn fwy anheg nag aelodau eraill o’r cyhoedd.
Mae gan bawb yr hawl i driniaeth deg yn y gweithle ac i fod yn rhydd o unrhyw wahaniaethu ar sail oedran, hil, rhyw, anabledd, cyfeiriadedd rhyw, crefydd neu cred.
Mae’r gyfraith yn eich amddiffyn rhag driniaeth anghyfartal yn y gweithle ar unrhyw un o’r seiliau hyn boed i chi fod yn weithiwr amser llawn neu beidio, mewn swydd dros dro neu os ydych yn weithiwr ar eich liwt eich hun neu i asiant.